Mũi thuyền ta đó...

Đời quân ngũ và nghiệp viết văn, làm báo giúp tôi thường xuyên có cơ duyên được đi biển trên các con tàu Hải quân. Tính đến nay, tôi đã có 5 lần “cưỡi sóng” ra Trường Sa, Nhà giàn DK1 và các vùng biển đảo Tổ quốc. Ngồi trên boong tàu nhìn về phía chân trời xa tắp, nơi đại dương và bầu trời giao thoa một màu xanh thẳm, tôi thích ngâm nga những câu thơ nổi tiếng của thi sĩ Xuân Diệu viết từ hơn sáu mươi năm trước: “Tổ quốc tôi như một con tàu/ Mũi thuyền ta đó mũi Cà Mau”… Thời ấy, đất nước còn chia cắt. Con tàu Tổ quốc mang sứ mệnh vượt qua phong ba bão táp của lịch sử để thực hiện bằng được ý chí độc lập dân tộc và khát vọng thống nhất giang sơn. Hôm nay, đứng trên boong tàu Hải quân giữa trùng khơi, nghe tiếng sóng vỗ vào mạn tàu, tôi lại càng thấm thía chiều sâu, tầm cao của hình tượng “mũi thuyền ta đó…”. Đó là một biểu tượng của vị thế dân tộc, của bản lĩnh Việt Nam đang vươn mình ra biển lớn trong hành trình hội nhập quốc tế...

Ảnh minh hoạ

Biển của Tổ quốc ta những ngày cuối năm mang vẻ đẹp rất riêng. Mặt nước xanh thẫm. Những cơn gió thông thốc mang theo vị mặn mòi đặc trưng của đại dương ùa vào cửa sổ. Con tàu của Vùng 2 Hải quân rẽ sóng tiến về phía trước, để lại phía sau một vệt nước trắng xóa kéo dài, tựa như một nét bút oai hùng viết tiếp trang sử biển đảo Tổ quốc hôm nay. Trên boong tàu, những người lính trẻ tuổi đôi mươi, nước da sạm nắng, ánh mắt sáng khôi ngô. Họ đứng đó, giữa biển trời mênh mông, với tư thế chính quy, tác phong kỷ luật, mang trên vai, đội lên đầu trọn vẹn niềm tin của đất liền gửi gắm.

Năm 2025, Quân đội nhân dân Việt Nam đã để lại những dấu ấn đậm nét trong lòng nhân dân và bạn bè quốc tế. Những cuộc diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 đã tái hiện hào khí lịch sử, khẳng định sức mạnh của Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, tiến lên hiện đại. Trong đội hình ấy, hình ảnh Bộ đội Hải quân nổi bật với sắc trắng-xanh đặc trưng, với những bước đi dứt khoát, tự tin, mang theo nhịp sóng của biển cả. Và, khi đội hình những con tàu hiện đại của Hải quân nhân dân Việt Nam tham gia diễu binh, diễu hành trên biển, ai ai cũng thấy niềm tự hào và tình yêu biển đảo dậy lên rất đỗi thiêng liêng. Trong các cuộc triển lãm quốc phòng quốc tế, hình ảnh con người và vũ khí, trang bị Hải quân nhân dân Việt Nam đã thực sự khiến bạn bè, đối tác quốc tế thán phục. Đó là hình ảnh của một lực lượng yêu chuộng hòa bình, khẳng định sức mạnh tự vệ trên biển, sẵn sàng trong mọi tình huống bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Lực lượng tham gia diễu binh trên biển

Trong những lần theo tàu Hải quân ra Trường Sa, Nhà giàn DK1, mỗi chuyến đi đều để lại trong tôi những kỷ niệm không thể nào quên. Có khi biển êm như mặt hồ, tàu lướt sóng nhẹ nhàng, mang đến cảm giác lãng mạn tuyệt vời. Có lần biển động, sóng cao như những bức tường nước dựng đứng, tàu chúi mũi, ngóc đầu, rồi lại lao lên phía trước, bền bỉ và gan góc. Trong những khoảnh khắc ấy, hình tượng “mũi thuyền ta đó” trong thơ Xuân Diệu hiện lên rõ ràng hơn bao giờ hết. Mũi thuyền ấy là hiện thân của sức mạnh, ý chí vượt qua thử thách, gian nan hướng về phía trước, mở ra con đường tương lai tươi sáng.

MÙA XUÂN NƠI ĐẦU SÓNG

Lần đầu tiên tôi đón Tết xa nhà, giữa trùng khơi mênh mông của đặc khu Trường Sa. Nếu ở đất liền, những ngày này hẳn tôi đang cùng mẹ dọn dẹp lại căn nhà nhỏ...

Ở Trường Sa, Nhà giàn DK1, mùa xuân đến sớm hơn đất liền. Những cành phong ba, bão táp xanh mướt giữa nắng gió. Những luống rau được chăm chút trong từng mét vuông đất ít ỏi. Những lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nền trời xanh thẳm… Tôi từng chứng kiến khoảnh khắc giao thừa trên đảo, khi tiếng sóng hòa cùng tiếng hát, tiếng cười của quân và dân. Không có pháo hoa rực rỡ nhưng có ánh mắt lấp lánh niềm tin. Không có phố phường đông đúc nhưng có hơi ấm của tình đồng đội, tình quân dân. Trong những thời khắc ấy, con tàu Tổ quốc neo đậu giữa biển khơi, mũi thuyền hướng về phía trước, nơi lớp lớp sóng cả vỗ về thân tàu mang thông điệp của sự gắn kết, khắc sâu lời thề giữ biển…

Các hoạt động đối ngoại quốc phòng trong năm 2025 thêm một lần nữa khẳng định Việt Nam kiên trì, kiên định với chính sách quốc phòng “4 không”. Đây là lựa chọn chính nghĩa, chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn và bản lĩnh chính trị của Việt Nam. Chúng ta không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước khác; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự; không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Trong khuôn khổ ấy, sự hiện đại hóa của Hải quân nhân dân Việt Nam không phải để chạy đua vũ trang mà để có đủ tiềm lực bảo vệ hòa bình, giữ vững môi trường ổn định cho phát triển. Những con tàu mới, những hệ thống radar, thông tin, vũ khí hiện đại… là biểu hiện của sức mạnh quân sự, đồng thời là lời cam kết trách nhiệm với Tổ quốc và cộng đồng quốc tế: Việt Nam kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia trong mọi tình huống và luôn là đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm với bạn bè, đối tác.

Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, đồng đội tôi lại theo các chuyến tàu ra biển. Trên boong tàu, những thùng quà tết được xếp ngay ngắn, trong đó có đủ lá dong, gạo nếp, mứt, trà, thư chúc tết từ đất liền. Có cả những gói nhỏ đựng hạt giống, sách báo, những vật dụng giản dị nhưng thật ấm áp. Con tàu mang theo mùa xuân của đất liền ra biển đảo, mang theo lời chúc an lành của hàng triệu trái tim. Khi tàu cập đảo, những cái bắt tay chặt, những cái ôm vội, những nụ cười rạng rỡ xua tan khoảng cách trùng khơi. Trong khoảnh khắc ấy, ai cũng hiểu rằng, mũi thuyền hướng ra biển lớn để nối dài sợi dây tình cảm bền chặt giữa đất liền với hải đảo…

Có lần, một chiến sĩ trẻ nói với tôi, giọng mộc mạc nhưng chắc nịch: “Chúng em ở đây, để đất liền yên tâm đón tết”! Câu nói giản dị ấy chứa đựng cả một triết lý về sự hy sinh thầm lặng. Trong khi nhiều người sum vầy bên gia đình, thì ngoài kia, giữa sóng gió, vẫn có những người lính gác biển, canh trời. Họ chính là phần “mũi thuyền” của con tàu Tổ quốc, nơi chịu nhiều gian nan, thử thách nhất, nhưng cũng là nơi vững vàng nhất.

Nhìn lại hành trình lịch sử, từ những con thuyền gỗ nhỏ bé, Đoàn tàu Không số của cha ông vượt sóng ra khơi, đến những chiến hạm hiện đại hôm nay, có thể thấy một dòng chảy liên tục của ý chí và khát vọng. Biển là không gian sinh tồn, không gian phát triển, không gian văn hóa, không gian an ninh chiến lược. Mũi Cà Mau, điểm tận cùng phía Nam là nơi con tàu Tổ quốc hướng ra đại dương bao la. Và Hải quân nhân dân Việt Nam với tư thế chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, chính là lực lượng giữ cho mũi thuyền ấy luôn thẳng hướng, vững vàng trước mọi sóng gió trùng khơi. Mỗi thế hệ trên con tàu ấy đều có trách nhiệm giữ cho con tàu vững vàng, để mũi thuyền luôn hướng về phía trước, không bao giờ lạc hướng, không bao giờ chùn bước.

“Mũi thuyền ta đó…” là một hình ảnh thật đẹp, thật “thi trung hữu họa”. Đó là tư thế của dân tộc trước biển lớn, là bản lĩnh của một đất nước yêu chuộng hòa bình, là niềm tự hào của những người lính Hải quân đang ngày đêm canh giữ biển trời Tổ quốc. Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, những con tàu Hải quân vươn khơi còn chở theo cả bầu không khí mùa xuân dân tộc, cả niềm tin, khát vọng từ Đại hội XIV của Đảng, đại hội mở ra những định hướng, quyết sách lịch sử đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của cả dân tộc hướng đích phồn vinh, hùng cường…

Tùy bút của THANH KIM TÙNG