HQVN - “Với chúng tôi, dưới lòng biển sâu không có giao thừa sôi động. Nhưng chỉ cần nghĩ đất liền đang yên bình đón tết, đó đã là mùa xuân trọn vẹn”.
Tàu của Lữ đoàn 189 thực hiện nghi thức chào cờ trên biển
“Với chúng tôi, dưới lòng biển sâu không có giao thừa sôi động. Nhưng chỉ cần nghĩ đất liền đang yên bình đón tết, đó đã là mùa xuân trọn vẹn”.
Câu nói mộc mạc ấy được Trung tá Nguyễn Văn Thuân, Chính trị viên Tàu 183-TP.Hồ Chí Minh, Lữ đoàn Tàu ngầm 189 Hải quân chia sẻ trong giờ nghỉ chuẩn bị cho bữa tối, khi tàu đang thực hiện nhiệm vụ ở độ sâu hàng trăm mét trong lòng biển. Sự điềm tĩnh ấy đã nói lên tâm thế của những thủy thủ gắn bó với một không gian tác chiến đặc biệt-nơi mùa xuân không hiện hữu bằng sắc màu hay không khí rộn rã mà bằng trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương và tình yêu Tổ quốc.
Đêm cuối năm, khi đất liền rộn ràng ánh đèn và những cuộc vui sum họp, Tàu 183-TP.Hồ Chí Minh của Lữ đoàn 189 vẫn lặng lẽ vận hành theo nhịp ca trực quen thuộc. Ánh sáng trong khoang vừa đủ để nhìn rõ từng bảng điều khiển. Trong không gian chật hẹp chỉ còn những khẩu lệnh vang lên tại các vị trí sẵn sàng chiến đấu. Không pháo hoa, không lời chúc tết ồn ào, chỉ có lá cờ Tổ quốc được đặt tại vị trí trang trọng và sự tập trung tuyệt đối của những thủy thủ đang canh giữ bình yên cho đất liền từ lòng đại dương.
Từ những mùa xuân như thế, Lữ đoàn 189-đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân đã có bước trưởng thành vượt bậc, làm chủ lòng đại dương và khẳng định bản lĩnh của lực lượng tàu ngầm Việt Nam trong thời đại mới.
Sự lựa chọn chiến lược
Ngày trở về sau khóa huấn luyện thủy thủ tàu ngầm ở nước ngoài, Đại úy Phạm Văn Thuận, Trưởng ngành Hàng hải, Tàu 182-Hà Nội (nay là Thượng tá Phạm Văn Thuận, Thuyền trưởng Tàu 186-Đà Nẵng) bước xuống quân cảng Cam Ranh với hành trang không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn ý thức rất rõ về một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ: “Chúng tôi hiểu rằng, xây dựng lực lượng tàu ngầm không chỉ là tiếp nhận tàu mà là xây dựng con người cho một không gian tác chiến hoàn toàn mới”.
Huấn luyện các môn thể thao đặc chủng cho thủy thủ tàu ngầm
Câu chuyện của sĩ quan ấy cũng là câu chuyện chung của những cán bộ, thủy thủ đầu tiên đặt nền móng xây dựng đơn vị. Đó là giai đoạn mà việc hình thành Lữ đoàn 189 được xác định là một lựa chọn chiến lược quan trọng, thể hiện tầm nhìn dài hạn trong bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Ngày 20/6/2011, Lữ đoàn Tàu ngầm 189 Hải quân chính thức được thành lập. Cùng với sự kiện ấy, một “chiều sâu” mới của thế trận quốc phòng trên hướng biển được mở ra. Không gian tác chiến trong lòng biển sâu đặt ra những yêu cầu đặc biệt khắt khe: bí mật, an toàn tuyệt đối, trình độ khoa học, kỹ thuật cao và trên hết là bản lĩnh con người.
Ngay từ những ngày đầu, các cán bộ, thủy thủ được lựa chọn đều hiểu rằng: mọi thao tác, hành động đều gắn liền với sinh mệnh con người và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, công tác đào tạo, huấn luyện được triển khai bài bản, nghiêm ngặt. Hàng trăm lượt cán bộ, thủy thủ được cử đi đào tạo chuyên sâu ở nước ngoài, từng bước tiếp cận và làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, phức tạp bậc nhất trong Quân đội.
Từ những con người đầu tiên ấy, Lữ đoàn 189 dần hình thành một tập thể có kỷ luật nghiêm, tác phong chuẩn mực, chuyên nghiệp và ý thức trách nhiệm cao-nền tảng để bước vào giai đoạn trưởng thành đầy thử thách.
Phép thử của bản lĩnh
Với các thủy thủ tàu ngầm, chuyến biển đầu tiên là ký ức không thể quên. Không phải bởi sự hào nhoáng mà bởi cảm giác rất thật khi tàu ngầm bắt đầu chinh phục các độ sâu khác nhau theo kế hoạch. Khi các cửa lên xuống tàu được đóng kín, không gian thu hẹp. Áp lực từ khối nước biển bên ngoài tăng dần. Bên trong, mọi ánh mắt đều dõi theo từng thông số trên bảng điều khiển.
Trung tá Vũ Quang Khánh, Điện trưởng, Ngành 5, Tàu 182-Hà Nội nhớ lại: “Lúc tàu bắt đầu lặn, ai cũng cảm nhận rõ áp lực, không chỉ từ môi trường bên ngoài mà còn từ trách nhiệm đặt lên từng thao tác. Khi ấy, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và làm đúng phần việc của mình”.
Thuỷ thủ tàu ngầm huấn luyện đấu tranh bảo vệ sức sống tàu
Trong chuyến biển đầu tiên ấy, mỗi vị trí đều trở thành một mắt xích không thể thiếu. Không có chỗ cho sự chậm trễ hay sai sót. Sự tin tưởng lẫn nhau giữa các thành viên trong kíp tàu chính là điểm tựa để vượt qua những phút giây căng thẳng ban đầu. Chính từ những chuyến biển như vậy, cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn 189 dần làm quen với nhịp sống đặc thù trong lòng biển sâu-nơi thời gian được tính bằng ca trực, bằng sự chính xác và kỷ luật thép.
Qua những bước đi ban đầu đầy áp lực, Lữ đoàn tàu ngầm cấp chiến dịch từng bước trưởng thành. Các quy trình vận hành, hiệp đồng được hoàn thiện. Tâm lý thủy thủ được tôi luyện. Và trên hết, bản lĩnh tập thể, tinh thần đoàn kết một lòng được hình thành qua từng chuyến biển an toàn, từng nhiệm vụ hoàn thành đúng kế hoạch.
Khẳng định trình độ làm chủ tàu ngầm
Nếu chuyến biển đầu tiên là phép thử thì những nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập quy mô lớn chính là nơi khẳng định bản lĩnh và trình độ làm chủ trang bị hiện đại của lực lượng tàu ngầm. Năm 2017, lần đầu tiên trong lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam, từ trong lòng biển, Tàu ngầm 182-Hà Nội đã độc lập thực hiện bắn tên lửa thành công, tiêu diệt mục tiêu chính xác. Tiếp đó năm 2022, Tàu ngầm 185-Khánh Hòa đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bắn tên lửa lần hai.
Đây không chỉ là một khoa mục huấn luyện mà là sự tổng hợp cao độ của nhiều yếu tố: làm chủ trang bị hiện đại, hiệp đồng của cả kíp tàu, xử trí tình huống trong môi trường tác chiến đặc thù và giữ vững bản lĩnh trong điều kiện áp lực lớn. Mọi thao tác đều chính xác, đúng thời điểm, đúng quy trình.
Thượng tá Nguyễn Tiến Đoạt, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 189 nhấn mạnh: “Đó là kết quả của cả quá trình huấn luyện, trong đó từng cá nhân đều phải nắm chắc phần việc của mình. Thành công không đến từ một cá nhân mà từ sự đoàn kết chặt chẽ của cả tập thể”.
Lữ đoàn 189 hội thi khoang tàu ngầm chính quy, mẫu mực
Từ một đơn vị non trẻ với loại hình tác chiến hoàn toàn mới, Lữ đoàn 189 đã từng bước vượt qua “ngưỡng thử thách” mang tính quyết định. Việc thực hiện thành công những nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập quan trọng không chỉ đánh dấu sự trưởng thành về kỹ thuật mà còn khẳng định bản lĩnh, trình độ và độ tin cậy chiến đấu của một Lữ đoàn 3 đặc biệt: “Đoàn kết đặc biệt; kỷ luật đặc biệt; bí mật đặc biệt”. Chính từ những cột mốc ấy, hành trình đi đến danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân của Lữ đoàn 189 được xác lập bằng thực tiễn, quá trình bồi đắp truyền thống “Đoàn kết, kỷ luật, bí mật, quyết thắng”.
Dấu mốc anh hùng
Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân chỉ được trao cho những tập thể có quá trình phấn đấu bền bỉ, liên tục, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong điều kiện đặc biệt khó khăn, nguy hiểm, có nhiều đóng góp tiêu biểu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hành trình xây dựng, phát triển và trưởng thành của Lữ đoàn 189 là minh chứng rõ nét cho một tập thể biết vượt qua khó khăn, làm chủ vững chắc vũ khí, trang bị kỹ thuật, xây dựng đơn vị chính quy, hiện đại; lập nhiều thành tích xuất sắc, đặc biệt xuất sắc trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, góp phần quan trọng bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trao danh hiệu Anh hùng LLVTND tặng Lữ đoàn Tàu ngầm 189 Hải quân (Ảnh ĐV)
Ngày 12/8/2025, Lữ đoàn 189 vinh dự, tự hào được Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Thượng tá Hoàng Văn Đồng, Chính ủy Lữ đoàn 189 khẳng định: “Danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân đã trở thành dấu mốc mở ra yêu cầu cao hơn. Với Lữ đoàn Tàu ngầm 189 yêu cầu tiếp tục giữ vững bản lĩnh, kỷ luật thép, tự hào nhưng không được phép thỏa mãn, dừng lại, luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi tình huống, xứng đáng với niềm tin mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân trao gửi”.
Một mùa xuân mới đang đến. Dù vui xuân, đón tết trên tàu ngầm không có mai đào, không có pháo hoa nhưng trong trái tim mỗi thủy thủ là lá cờ Tổ quốc, là chủ quyền của quốc gia trên biển. Những lời chúc xuân được trao nhau ngắn gọn qua hệ thống thông thoại nội bộ. Những khẩu lệnh tại các vị trí chiến đấu vang lên như lời cam kết về sự an toàn và sẵn sàng bảo vệ biển đảo quê hương.
Những người lính tàu ngầm hiểu rất rõ: chính sự thầm lặng của họ đã góp phần để đất liền được rộn ràng đón xuân, để bình yên được giữ vững từ những ca trực trong lòng biển sâu.
Không phải mọi mùa xuân đều bắt đầu bằng niềm vui sum họp. Có những mùa xuân được tạo nên từ kỷ luật thép, từ sự chính xác trong từng thao tác, từ bản lĩnh của những con người chọn đứng trong bóng tối để Tổ quốc được vững vàng trong ánh sáng.
Thùy Liên
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
