Trong thời đại số, chỉ một dòng trạng thái thiếu kiểm chứng hay một câu chuyện thất thiệt bên bàn trà cũng có thể gây “bão” mạng, cuốn theo danh dự, uy tín và sự nghiệp của tổ chức, cá nhân.
Đối với tổ chức đảng và hệ thống chính trị, những tin đồn ác ý là tác nhân gây chia rẽ nội bộ, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo. Vì vậy, nhận diện, đấu tranh và xử lý kịp thời những tin đồn ác ý để bảo vệ danh dự, uy tín của cán bộ, đảng viên, củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng là vấn đề cần được coi trọng thường xuyên...
Tác nhân gây rối nội bộ
Trong đời sống xã hội, tin đồn thất thiệt không phải là hiện tượng mới. Từ xa xưa, cha ông ta đã có câu: “Tam sao thất bản”. Một câu chuyện ban đầu có thể rất nhỏ, nhưng khi được truyền từ người này sang người khác sẽ bị thêm thắt, bóp méo, thậm chí biến dạng hoàn toàn. Điều khác biệt trong thời đại số là tốc độ lan truyền của tin đồn đã vượt xa mọi giới hạn của không gian và thời gian. Chỉ cần một tài khoản mạng xã hội đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng, trong một thời gian rất ngắn có thể lan rộng tới hàng chục nghìn, hàng trăm nghìn người. Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến khả năng sản xuất, tán phát thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Một bức ảnh cắt ghép, một đoạn ghi âm giả mạo, một video clip được tạo bằng AI hoàn toàn có thể khiến công chúng nhầm lẫn thật-giả, đúng-sai.
Ảnh minh hoạ: thanhnien.com.vn
Điều đáng lo ngại là không ít tin đồn ác ý lại bắt nguồn từ những điều tưởng như rất bình thường trong đời sống hằng ngày. Đó có thể là một câu chuyện nơi quán cà phê, một lời bàn tán trong cuộc nhậu, một lời đồn đoán ở hành lang cơ quan, một cuộc “ngồi lê đôi mách” giữa những người thích buôn chuyện. Ban đầu chỉ là những suy diễn cảm tính, nhưng qua nhiều tầng nấc truyền dẫn, câu chuyện bị thổi phồng, đơm đặt, chuyện bé xé ra to, từ nghi vấn thành “sự thật”, từ phỏng đoán thành “thông tin nội bộ”...
Trong hệ thống chính trị, những tin đồn ác ý gây ra nhiều hệ lụy. Có những cán bộ phẩm chất đạo đức, năng lực công tác tốt, được xã hội nể trọng, nhưng chỉ vì những lời đồn ác ý mà bị đặt trong ánh mắt nghi ngờ của đồng nghiệp, đồng chí trong cơ quan. Có những tập thể đang đoàn kết, thống nhất, nhưng vì những thông tin thất thiệt mà xuất hiện tâm lý hoài nghi, chia rẽ. Có những chủ trương, quyết sách đúng đắn, nhưng khi bị xuyên tạc, bóp méo lại làm nảy sinh tâm trạng dao động, mất niềm tin trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức... Tin đồn ác ý dạng này không xuất hiện công khai trên không gian mạng mà len lỏi dưới dạng “nghe nói”, “có người bảo”, “nguồn tin nội bộ”... Chính sự mập mờ ấy khiến người tiếp nhận khó kiểm chứng, trong khi tâm lý tò mò lại khiến không ít người vô tình trở thành cầu nối tiếp tay cho quá trình tán phát.
Thực tế cho thấy, tin đồn ác ý là sản phẩm của sự đố kỵ, ganh ghét, hẹp hòi cá nhân, cạnh tranh không lành mạnh... Đó đều là những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân. Có người tung tin để hạ thấp uy tín đồng nghiệp. Có người tán phát thông tin thất thiệt nhằm phục vụ mục đích tranh giành vị trí, lợi ích... Dù xuất phát từ động cơ nào thì tin đồn ác ý cũng là tác nhân gây tổn hại đến uy tín, danh dự cá nhân và môi trường đoàn kết, thống nhất trong cơ quan, đơn vị.
Trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay, hành vi tung tin đồn ác ý là biểu hiện của suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Nó đi ngược lại nguyên tắc trung thực, khách quan, thẳng thắn... của người cán bộ, đảng viên. Người liêm chính góp ý bằng tinh thần xây dựng, đấu tranh bằng sự thật và chứng cứ, trong lúc kẻ tung tin đồn lại lựa chọn cách nói sau lưng, gieo rắc nghi ngờ, khoét sâu mâu thuẫn. Trong môi trường số, những tin đồn ác ý từ nội bộ còn là cái cớ để các thế lực thù địch lợi dụng nhằm khuếch đại, xuyên tạc, kích động chống phá. Một thông tin chưa được kiểm chứng trong Đảng và hệ thống chính trị có thể nhanh chóng bị biến thành “bằng chứng” cho những luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng, công kích chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ...
Vũ khí đấu tranh là kiểm tra, giám sát
Cần phải thẳng thắn nhìn nhận, việc để cho tin đồn ác ý lan truyền, gây ảnh hưởng đến cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng, ngoài nguyên nhân do mầm mống của chủ nghĩa cá nhân thao túng, còn có nguyên nhân từ công tác kiểm tra, giám sát. Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 7-4-2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng đã chỉ rõ: “... vẫn còn một số cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu chưa quan tâm đúng mức đến công tác kiểm tra, giám sát; việc tự kiểm tra, giám sát, tự phê bình và phê bình còn chưa được thực hiện tốt; công tác kiểm tra ở một số nơi thiếu quyết liệt, thiếu trọng tâm, trọng điểm, chất lượng, hiệu quả ở các cấp không đồng đều, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới...”.
Thực tế cho thấy, có những tin đồn ác ý tồn tại dai dẳng chỉ vì không được xác minh, kết luận kịp thời. Người bị đồn đoán không được minh oan. Người nghe không biết tin ai. Tập thể rơi vào trạng thái bán tín bán nghi. Càng kéo dài, những nghi ngờ trong nội bộ càng có điều kiện phát triển.
Kiểm tra, giám sát chính là công cụ để làm rõ trắng-đen, đúng-sai. Khi xuất hiện những thông tin liên quan đến tổ chức hoặc cán bộ, đảng viên, các cấp ủy, tổ chức đảng cần chủ động nắm tình hình, xác minh và kết luận khách quan. Nếu có vi phạm phải xử lý nghiêm minh, "không có vùng cấm". Nếu thông tin là sai sự thật thì phải công khai kết luận kịp thời, bảo vệ danh dự và uy tín cho người bị hại. Ở phương diện này, kiểm tra, giám sát chính là cách bảo vệ người tốt, cán bộ có năng lực. Một kết luận rõ ràng, khách quan từ kiểm tra, giám sát có giá trị hơn hàng vạn lời thanh minh của khổ chủ. Khi mọi nghi ngờ được giải đáp thỏa đáng bằng kiểm tra, giám sát thì niềm tin sẽ được củng cố, đoàn kết nội bộ được tăng cường, sức chiến đấu của tổ chức đảng ngày càng vững mạnh. Bên cạnh đó, cần đấu tranh lật tẩy những trường hợp cố tình tung tin đồn thất thiệt, vu khống, bôi nhọ danh dự người khác vì động cơ thấp hèn. Không ai được quyền nhân danh tự do ngôn luận hay môi trường dân chủ để xúc phạm danh dự cá nhân, phá hoại đoàn kết nội bộ, nhất là đối với đồng chí, đồng đội mình.
Trong bài viết “Sức mạnh của đoàn kết” đăng trên Báo Quân đội nhân dân và một số cơ quan báo Đảng ngày 30-6-2025, Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) đã nhấn mạnh: “... phải chủ động đấu tranh, phản bác những luận điệu sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, ngăn chặn kịp thời những tin đồn gây mất ổn định xã hội...”. Đồng thời yêu cầu: “... cần tăng cường đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo với nhân dân, giúp giải tỏa những băn khoăn, nghi ngờ, củng cố vững chắc niềm tin và sự đoàn kết trong toàn xã hội...”. Tinh thần ấy cần được cụ thể hóa thành hành động mạnh mẽ, toàn diện trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nhất là đối với kiểm tra, giám sát.
Trong Nghị quyết 05, Đảng ta yêu cầu công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng phải được tiến hành chủ động, kịp thời, toàn diện, đồng bộ, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh theo đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền, phương pháp công tác Đảng. Tăng cường giám sát thường xuyên, giám sát ngay từ đầu góp phần bảo đảm triển khai thực hiện các chủ trương, quyết sách... Kiểm tra, giám sát phải góp phần kiến tạo, thúc đẩy phát triển, phát hiện và bảo vệ những nhân tố mới tích cực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Mọi tổ chức đảng và đảng viên phải thường xuyên tự soi, tự sửa, tự phê bình và phê bình, tự kiểm tra, giám sát và chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng, bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, bảo đảm phương châm "không có vùng cấm", "không có ngoại lệ". Đề cao trách nhiệm của tổ chức đảng và đảng viên; phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị và của nhân dân trong công tác kiểm tra, giám sát...
Cùng với đó, cần coi trọng và phát huy vai trò nêu gương của cấp ủy, người đứng đầu, phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ luật, kỷ cương. Nơi nào người đứng đầu gần gũi cán bộ, thường xuyên đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cấp dưới và nhân viên thì nơi đó sẽ có nguồn năng lượng tích cực, triệt tiêu “đất sống” của những tin đồn ác ý. Mỗi cán bộ, đảng viên cũng cần tự trang bị cho mình kỹ năng xử lý thông tin bằng bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và đạo đức công bộc để không trở thành nạn nhân hay người tiếp tay cho những tin đồn thất thiệt. Từ ngàn xưa, cha ông ta đã căn dặn: “Cười người chớ vội cười lâu/ Cười người hôm trước hôm sau người cười...”. Hôm nay, vì tâm lý hiếu kỳ hay thói quen thích buôn chuyện mà vô tình tiếp tay cho tin đồn ác ý, biết đâu ngày mai, chính mình lại trở thành nạn nhân của nó...
Theo QĐND điện tử
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
