Tàu hộ vệ lớp Mogami của Hải quân phòng vệ Nhật Bản

Tàu Mikuma trong lễ hạ thuỷ

Như vậy, cho đến nay Hải quân phòng vệ Nhật Bản đã có 4 tàu lớp Mogami, đó là Mogami – tàu đầu tiên trong lớp, hạ thuỷ vào tháng 3/2020 và được lấy tên đặt cho cả lớp FFM; Kumano, hạ thuỷ tháng 11/2020; Noshiro hạ thuỷ tháng 6/2021 và Mikuma, hạ thủy tháng 12/2021. Tất cả tàu trong lớp FFM Mogami đều được đặt tên theo những con sông ở Nhật Bản, trong đó Mikuma (三隈川, Mikuma-gawa) là sông ở tỉnh Oita, đảo Kyusu.

Lớp tàu FFM hay còn gọi là 30FFM, trước đây gọi là 30DX thuộc chương trình đóng mới tàu hộ vệ (Frigate) đa năng thế hệ mới cho JMSDF. Có 2 công ty tham gia thầu chính của chương trình này là Mitsubishi Heavy Industries (MHI) ở thành phố Nagasaki and Mitsui E&S ở thành phố Okayama.

Một số thông tin chính về chương trình đóng tàu hộ vệ lớp Mogami của Hải quân phòng vệ Nhật Bản (30FFM/30DX) như sau:

- Chương trình FFM nhằm mục đích thay thế các tàu frigate (ở Nhật Bản gọi chung là tàu khu trục) lớp Asagiri và Abukuma đã qua nhiều năm sử dụng; tăng cường cho JMSDF về khả năng răn đe và phản ứng với nhiều mối đe doạ khác nhau đối với lợi ích trên biển của Nhật Bản cũng như thực hiện được nhiều loại nhiệm vụ khác. Chương trình này được chính phủ Nhật Bản cấp kinh phí ban đầu năm 2015 để nghiên cứu về loạt tàu frigate có thân vỏ nhỏ gọn, trang bị radar mới với năng lực đa nhiệm.

- Tổng số tàu trong chương trình là 22 chiếc, chia thành một số giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu sẽ đóng 8 chiếc với kinh phí mỗi chiếc là 50 tỷ JPY (452.7 triệu USD). Chương trình FFM của Nhật Bản có định hướng xuất khẩu từ khá sớm. Theo đó, tháng 3/2021, Nhật Bản đã ký một thoả thuận quốc phòng với Indonesia về việc cung cấp 8 tàu frigate lớp Mogami cho Hải quân Indonesia.

Chương trình đóng tàu ngầm Scorpene của Hải quân Ấn Độ

Ngày 25/11/2021, Hải quân Ấn Độ đưa vào biên chế tàu ngầm INS Vela chiếc thứ tư trong Chương trình đóng 6 tàu Scorpene của hải quân nước này.

- Các tàu hộ vệ lớp Mogami có kết cấu tàng hình, với nhiều trang bị thế hệ mới tự động hoá cao bảo đảm tính đa năng. Công nghệ tàng hình trên FFM Mogami là kết quả nghiên cứu nhiều năm của công ty MHI, đã qua thử nghiệm và điều chỉnh trên máy bay tàng hình thử nghiệm Shinshin của công ty. FFM có lượng giãn nước tiêu chuẩn khoảng 3.900 tấn, chiều dài khoảng 130m, chiều rộng 16m, kíp thuỷ thủ 90 người.

- Hệ thống tích hợp thông tin chiến đấu (CIC) của frigate lớp Mogami được MHI phát triển với đặc điểm nổi bật gồm hệ màn hình gắn trên vách tàu dạng vòng tròn 360° với 14 (+2) console đa năng, 2 console chiến thuật lớn, sử dụng công nghệ phân biệt thời gian thực tự động nhận biết những vật thể xung quanh tàu hoặc có thể điều khiển tàu trong trường hợp đài chỉ huy hoặc máy tàu bị hỏng.

Mô hình hệ thống thông tin chiến đấu của frigate lớp FFM Mogami

 - Về vũ khí, frigate lớp Mogami trang bị pháo chính Mark 45 cỡ nòng 127mm của BAE Systems; hệ thống phóng thẳng đứng 16 ngăn Mk-41 cho tên lửa phòng không, 8 tên lửa đối hạm. Ngoài ra, trên tàu còn có một số vị trí sẽ được trang bị vũ khí điều khiển từ xa, giàn phòng ngư lôi và mồi bẫy. Trên boong bay trực thăng của tàu gắn các giàn phóng tên lửa phòng không tầm gần SeaRAM của Raytheon làm nhiệm vụ phòng chống tên lửa đối hạm.

- Về khí tài điện tử, frigate lớp Mogami được trang bị nhiều loại radar và sonar, cảm biến khác nhau: Radar OPY-2 đa nhiệm tích hợp trong cột tàu tàng hình, băng tần X, quét điện tử chủ động (active electronically scanned array – AESA); hệ thống OAX-3 cảm biến quang – điện và hồng ngoại (EO/IR); sonar thay đổi độ sâu (VDS) loại OQQ-25 của NEC; sonar kéo (TASS); sonar chống thuỷ lôi OQQ-11 loại lắp trên thân tàu của Hitachi.

- Hệ thống động lực của frigate lớp Mogami gồm 3 máy chính: 1 turbine MT-30 của Rolls-Royce và 2 diesel 12V28/33D STC của MAN, ghép theo sơ đồ (CODAG) ra hệ thống đẩy gồm 2 chân vịt biến bước; phía mũi tàu còn có hệ chân vịt đẩy ngang. Hệ thống động lực này cho phép tàu đạt tốc độ cao nhất lên đến trên 30 hải lý/giờ.

- Các tàu firgate lớp Mogami có khả năng triển khai và thu hồi các thiết bị không người lái mặt nước (USV) và ngầm (UUV), 1 trực thăng (có hangga), tàu còn có khả năng mang và thả thuỷ lôi.

Nhìn chung, các tàu frigate lớp Mogami được trang bị vũ khí và sensor đa dạng, đảm nhiệm tốt vai trò của những tàu khu trục nhỏ (Escort Destroyer) đã nhiều năm tuổi của Hải quân phòng vệ Nhật Bản. Số lượng 22 tàu và trang bị mạnh về chống ngầm phản ánh mối quan ngại của Nhật Bản đối với sự phát triển ồn ào của hải quânmột nước láng giềng nước này thời gian vừa qua.

Đức Thắng