Xuất hiện lừa đảo nhận quà Tết, trợ cấp xã hội

Nhắm vào người ít tiếp cận công nghệ

Theo Nghị quyết số 418/NQ-CP ngày 28/12/2025 của Chính phủ, nhân dịp Đại hội XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Đảng và Nhà nước hỗ trợ mỗi người dân thuộc diện người có công với cách mạng, đối tượng bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội và các nhóm yếu thế khác mức quà 400.000 đồng. Ngay sau khi thông tin được công bố, một số đối tượng đã lợi dụng chính sách này để thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Theo rà soát của Dự án chống lừa đảo (https://chongluadao.vn), chỉ trong vòng nửa tháng kể từ khi Chính phủ thông báo triển khai các khoản quà Tết và trợ cấp xã hội, đã ghi nhận hàng chục phản ánh của người dân về các chiêu trò lừa đảo liên quan đến “nhận tiền Tết”, “rút trợ cấp nhanh”, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó nhận diện.

Đối tượng mà các đường dây lừa đảo nhắm tới chủ yếu là những người ít tiếp cận công nghệ. Bà Nguyễn Như Quỳnh, đại diện Dự án chống lừa đảo cho biết: “Các đối tượng thường giả mạo cán bộ xã, phường hoặc nhân viên cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH), gọi điện hoặc nhắn tin thông báo người dân “đã đủ điều kiện nhận tiền hỗ trợ”, nhưng yêu cầu đóng trước một khoản phí để “hoàn tất thủ tục” hoặc “kích hoạt hồ sơ”.

Một thủ đoạn phổ biến khác là yêu cầu người dân làm thủ tục trực tuyến để “nhận tiền nhanh”. Theo đó, nạn nhân được hướng dẫn cài đặt các ứng dụng giả mạo hoặc truy cập đường link lạ, sau đó đăng nhập, cung cấp hàng loạt thông tin cá nhân như số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP.

Cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo “đổi tiền mới, tiền lẻ” trên không gian mạng

Vào thời điểm cuối năm, lợi dụng nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ để mừng tuổi, đi lễ hội đầu năm tăng cao, các đối tượng xấu thường xuyên sử dụng các tài khoản...

Chỉ cần một thao tác bất cẩn, các đối tượng có thể chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng và rút sạch tiền của nạn nhân. Không dừng lại ở đó, nhiều đối tượng còn đánh vào tâm lý ham lợi và sợ mất quyền lợi, đưa ra các lời hứa hẹn như tăng mức lương hưu, hỗ trợ ưu đãi đặc biệt, hay yêu cầu nộp các khoản “phí dịch vụ”, “phí xác minh”, “phí môi giới” hoàn toàn không có thật. Khi nạn nhân chuyển tiền, các đối tượng tiếp tục dựng thêm lý do để yêu cầu đóng thêm phí, cho đến khi nạn nhân cạn kiệt tài chính thì lập tức chặn liên lạc, xóa dấu vết.

Luôn cẩn trọng, cảnh giác

Đáng lo ngại hơn, nhiều website, fanpage và đường link giả mạo được thiết kế tinh vi, mô phỏng gần như y hệt các trang thông tin chính thức của ngân hàng, BHXH Việt Nam hoặc cơ quan nhà nước. Thậm chí, các đối tượng còn sử dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ Deepfake để tạo giọng nói, video giả mạo cán bộ cơ quan chức năng, khiến thông tin lừa đảo trở nên rất thuyết phục. Bên cạnh đó, các chiêu trò “vay tiền online”, “rút BHXH một lần nhanh chóng” cũng gia tăng mạnh mẽ dịp cận Tết, với lời quảng cáo “thủ tục đơn giản, giải ngân ngay”.

Luật sư Trần Văn Quyết, Đoàn Luật sư TP Hà Nội khẳng định: “Các cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu người dân đóng phí để nhận trợ cấp xã hội, cũng không gửi đường link lạ hay yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Việc tiếp nhận quà Tết và tiền an sinh xã hội hiện nay được thực hiện công khai, minh bạch, chủ yếu thông qua ứng dụng VNeID hoặc trực tiếp tại địa phương. Đối với các hành vi có dấu hiệu gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, cơ quan chức năng có thể xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 Bộ luật Hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Trường hợp các đối tượng sử dụng phương tiện điện tử, mạng viễn thông, internet hoặc công nghệ cao để thực hiện hành vi phạm tội, có thể bị xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự. Đối với những trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự, hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ, nhằm bảo đảm tính răn đe và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân”.

Để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân, các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu VssID, thông tin tài khoản ngân hàng... cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc email chưa được xác thực; không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng từ nguồn không tin cậy; chỉ theo dõi thông tin tại các cổng thông tin điện tử chính thức của cơ quan chức năng. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần chủ động liên hệ cơ quan công an, ngân hàng hoặc cơ quan BHXH gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.

PV (TH)