Đảng ta luôn coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển bền vững đất nước. Nội hàm của Nghị quyết 80 nêu bật 5 giá trị cốt lõi, đó là: (1) Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh của phát triển đất nước; (2) Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng, bản lĩnh, đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức công dân và tinh thần trách nhiệm cao đối với xã hội; (3) Phát huy giá trị truyền thống dân tộc kết hợp với tinh hoa văn hóa nhân loại, chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa; (4) Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, lấy gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị và cộng đồng làm nền tảng; (5) Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, tăng cường sức đề kháng cho cán bộ, đảng viên, nhân dân trước các sản phẩm văn hóa xấu, độc hại, phản văn hóa.
Những định hướng đó không chỉ có ý nghĩa trong đời sống xã hội mà còn có giá trị định hướng trực tiếp đối với quá trình xây dựng môi trường văn hóa quân sự ở các đơn vị cơ sở trong Quân đội hiện nay.
Đơn vị cơ sở là nơi cán bộ, chiến sĩ trực tiếp sinh hoạt, học tập, huấn luyện và rèn luyện hằng ngày-ở đó “đơn vị là nhà, cán bộ, chiến sĩ là anh em ruột thịt”, luôn quan tâm chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ trong mọi hoàn cảnh công tác. Vì vậy, môi trường văn hóa quân sự ở các đơn vị cơ sở có ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên và sâu sắc đến sự hình thành nhân cách quân nhân.
Trong bối cảnh hiện nay, môi trường văn hóa quân sự chịu tác động mạnh mẽ từ những điều kiện kinh tế thị trường (có cả tích cực và tiêu cực); mạng xã hội, các luồng thông tin đa chiều, thậm chí xuyên tạc, thù địch; mỗi quân nhân không chỉ là đối tượng thụ hưởng môi trường văn hóa mà còn là chủ thể trực tiếp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Vì vậy, vận dụng Nghị quyết 80 để xây dựng môi trường văn hóa quân sự là nhiệm vụ mang tính cấp thiết hiện nay ở đơn vị.
Một là: Xây dựng hình mẫu người quân nhân cách mạng phát triển toàn diện-trung tâm của môi trường văn hóa.
Nghị quyết 80 đặt trọng tâm vào xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, "có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trí tuệ và năng lực sáng tạo cao, thể chất tốt, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”. Từ chủ trương đó của Đảng, trong Quân đội cần chăm lo xây dựng nhân cách người quân nhân cách mạng có lòng tin trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh; trình độ chuyên môn, kỹ năng quân sự giỏi; ý thức kỷ luật nghiêm minh. Để làm được điều đó, cấp ủy, chỉ huy đơn vị cần nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, định hướng tư tưởng; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục truyền thống với giáo dục pháp luật, kỷ luật. Tăng cường học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phát huy vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì trong thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, rèn luyện bộ đội, duy trì nền nếp chính quy, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu".
Hai là: Xây dựng môi trường kỷ luật, chính quy-biểu hiện đặc trưng của văn hóa quân sự.
Một môi trường văn hóa quân sự lành mạnh phải được thể hiện trước hết ở tính tổ chức, tính kỷ luật và sự chính quy. Do vậy, lãnh đạo, chỉ huy đơn vị cần thường xuyên duy trì nghiêm điều lệnh, điều lệ; rèn luyện bộ đội có tác phong làm việc khoa học, chuẩn mực, hiệu quả; thực hiện công bằng, dân chủ trong quản lý, huấn luyện, rèn luyện và bảo đảm các chế độ, chính sách đối với bộ đội; kết hợp giữa kỷ luật nghiêm minh với tính nhân văn. Qua đó làm cho mỗi quân nhân hiểu rõ kỷ luật không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là giá trị văn hóa đặc thù của Quân đội. Khi kỷ luật trở thành nhu cầu tự giác đối với cán bộ, chiến sĩ thì khi ấy môi trường văn hóa đơn vị sẽ ổn định và phát triển bền vững, làm bệ đỡ cho thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, rèn luyện kỷ luật, xây dựng chính quy.
Ba là: Xây dựng mối quan hệ đoàn kết với đồng chí, đồng đội và với nhân dân.
Nghị quyết 80 nhấn mạnh cần tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong từng cơ quan, đơn vị nhằm tạo sự đoàn kết, thống nhất cao về nhận thức, ý chí, hành động, tạo ra nguồn năng lực tích cực và “sức mạnh mềm” cho thực hiện các nhiệm vụ. Ở đơn vị cơ sở, điều đó được thể hiện qua mối quan hệ đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; tổ chức đối thoại dân chủ giữa cán bộ và chiến sĩ; quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội. Đoàn kết nội bộ không chỉ là tình cảm mà còn là điều kiện góp phần tăng cường sức mạnh chiến đấu của đơn vị. Khi đơn vị có văn hóa hợp tác, đoàn kết sẽ có khả năng vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Bốn là: Phát huy giá trị truyền thống kết hợp với hiện đại hóa đời sống văn hóa bộ đội ở đơn vị cơ sở.
Văn hóa quân sự Việt Nam được xây dựng trên nền tảng truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất của dân tộc ta và phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ. Vận dụng Nghị quyết 80 đòi hỏi cấp ủy, chỉ huy các cấp ở cơ sở cần thường xuyên làm tốt công tác giáo dục truyền thống lịch sử quê hương, đất nước, Quân đội và đơn vị, nhằm khơi dậy lòng tự tôn, tự hào dân tộc; tổ chức cho bộ đội được tham quan, tìm hiểu về các giá trị lịch sử cách mạng kháng chiến của dân tộc ta. Các đơn vị cần tiếp tục phát huy các mô hình văn hóa như: “Chi bộ 4 tốt”, “Phòng Hồ Chí Minh kiểu mẫu”, “Ngày chính trị, văn hóa tinh thần”, “Ngày pháp luật”, “Đơn vị không có cán bộ, chiến sĩ vi phạm kỷ luật”... Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động văn hóa, như: Xây dựng thư viện điện tử, tổ chức sinh hoạt chuyên đề trên nền tảng số, hướng dẫn quân nhân cách sử dụng mạng xã hội đúng mục đích, an toàn, văn minh.
Thực tế cho thấy, sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại sẽ tạo nên môi trường văn hóa quân sự vừa bền vững, vừa thích ứng linh hoạt với bối cảnh mới của xã hội và yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, góp phần xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh”.
Năm là: Chủ động đấu tranh chống sản phẩm văn hóa xấu, độc hại từ bên ngoài có thể xâm nhập vào đơn vị.
Trong bối cảnh xã hội bùng nổ thông tin, các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, gây nhiễu loạn nhận thức, tư tưởng. Vận dụng tinh thần Nghị quyết 80, đơn vị cơ sở cần tăng cường giáo dục bộ đội có khả năng “miễn dịch” trước các thông tin xấu độc; tổ chức kiện toàn lực lượng viết tin, bài đấu tranh trên không gian mạng, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng. Cấp ủy, chỉ huy các cấp kịp thời định hướng dư luận xã hội trong nội bộ đơn vị, đấu tranh loại bỏ những tin đồn thất thiệt gây ảnh hưởng đến uy tín cá nhân, đơn vị. Trong mọi hoàn cảnh, cần bảo đảm xây dựng môi trường văn hóa quân sự tích cực, lành mạnh, có khả năng tự bảo vệ trước các tác động tiêu cực từ bên ngoài xã hội vào đơn vị.
Khi môi trường văn hóa quân sự thực sự lành mạnh, tiến bộ, mỗi cán bộ, chiến sĩ sẽ trở thành một “pháo đài” vững chắc về chính trị, tư tưởng; mỗi đơn vị cơ sở sẽ là một điểm sáng văn hóa trên địa bàn đóng quân. Đó là sự cụ thể hóa sinh động chủ trương của Đảng ta phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới, góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.
Theo QĐND điện tử
