HQVN - Bước sang năm 2026-năm khởi đầu nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, đất nước ta đứng trước thời điểm có ý nghĩa bản lề, đánh dấu sự chuyển tiếp quan trọng từ giai đoạn phục hồi, giữ vững ổn định sang giai đoạn phát triển nhanh và bền vững hơn.
Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với GS, TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội), Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam về thời điểm có ý nghĩa lịch sử này.
Nhiều người biết đến GS.TSKH Vũ Minh Giang trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, văn hóa xã hội và đặc biệt là lĩnh vực lịch sử. Ông không chỉ là nhà khoa học danh tiếng mà còn là nhà giáo, nhà quản lý có ảnh hưởng sâu rộng trong cả chuyên ngành của mình và ngoài xã hội. Suốt chặng đường cống hiến không ngừng nghỉ, bằng tâm sức, niềm đam mê khoa học bất tận, ông đã có những cống hiến đáng tự hào cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.
Mở đầu cuộc trò chuyện, GS.TSKH Vũ Minh Giang khẳng định với chúng tôi, trong lịch sử, Việt Nam đã phải đương đầu với những đế quốc, những thế lực được coi là hùng mạnh nhất thế giới. Và chúng ta đã vượt qua tất cả. Dân tộc Việt Nam kiên cường, bất khuất, không kẻ thù nào có thể khuất phục.
Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của khát vọng độc lập, tự do và vươn lên không ngừng từ gian khó. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã hun đúc nên bản lĩnh kiên cường, tinh thần đoàn kết và ý chí tự cường mạnh mẽ. Đây chính là sức mạnh tiềm tàng, là tài sản vô giá của dân tộc, của các nhà lãnh đạo giúp khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Phóng viên (PV): Thưa GS.TSKH Vũ Minh Giang, một dân tộc oai hùng như thế, kiên cường như thế liệu có sánh vai được với các cường quốc năm châu như ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh?
GS.TSKH Vũ Minh Giang: Trong lịch sử, chúng ta đã từng là cường quốc, ở thế kỷ thứ XV các nhà nghiên cứu đánh giá Việt Nam là một cường quốc mạnh nhất khu vực… Còn giờ đây, sau một thời kỳ vượt qua những khó khăn thời hậu chiến tranh, rồi tiến hành công cuộc đổi mới, chúng ta đã có một cơ đồ. Chúng ta có một vị thế quốc tế chưa từng có trong lịch sử, bắt đầu tham gia giải quyết các vấn đề lớn của thế giới vốn được đưa ra thảo luận tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc…
Thế nhưng có những cách xếp hạng, mà chúng ta mới là nước trung bình khá. “Làm sao để vươn lên?”-đây chính là câu hỏi đặt ra cho cả dân tộc, trước hết là những nhà lãnh đạo đất nước.
Tại Lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh diễn ra tại Quảng trường Ba Đình, trước anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh và toàn thể đồng bào, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định khát vọng ấy.
Ảnh minh hoạ (Báo Nhân dân điện tử)
Chân lý ấy tiếp tục được khẳng định qua chủ đề của Đại hội Đảng lần thứ XIV: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”.
Để thực hiện được mục tiêu trên, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Thế giới đang trong thời kỳ thay đổi có tính thời đại, từ nay đến năm 2030 là giai đoạn quan trọng nhất để xác lập trật tự thế giới mới; đây cũng là cơ hội chiến lược quan trọng, nước rút của cách mạng Việt Nam để đạt mục tiêu chiến lược 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, tạo tiền đề vững chắc đạt mục tiêu 100 năm thành lập nước.
Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng, khơi dậy ý chí tự lực, tự chủ, tự tin, tự cường, tự hào dân tộc, huy động sức mạnh toàn dân kết hợp với sức mạnh thời đại, con thuyền cách mạng Việt Nam sẽ đạt được những kỳ tích mới. Hiện nay là thời điểm ý Đảng hòa quyện với lòng dân trong khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, sớm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, sánh vai các cường quốc năm châu.
PV: Vậy điểm mạnh của Việt Nam là gì thưa Giáo sư?
GS.TSKH Vũ Minh Giang: Tôi nghĩ rằng câu chuyện sâu xa chính là sức mạnh văn hóa. Văn hóa ở đây được hiểu là hồn cốt của dân tộc, là sức mạnh nền tảng của dân tộc. Chúng ta không thể bắt chước mà phải học tất cả từ bạn bè trên thế giới nhưng làm theo cách của mình thì mới thành công.
Văn hóa còn là cách chúng ta ngoại giao với các quốc gia, cái gốc phải chắc, nguyên tắc phải vững vàng và hành động mềm dẻo…
Từ văn hóa, chúng ta phải tìm ra thế mạnh của mình. Đó là đồng tâm, nhất trí, là đoàn kết toàn dân. Như thế, với lòng “tự tin”, lúc này chúng ta cần gia cố mạnh mẽ hơn, vững bền hơn hai chữ “đoàn kết”. Đoàn kết từ lãnh đạo đến toàn dân. Đoàn kết thì chúng ta mới phát huy được nguồn tài nguyên quý giá của dân tộc, đó là tài năng, nhân tài.
PV: Theo Giáo sư đâu là điểm mấu chốt để khơi dậy được khát vọng phát triển đất nước?
GS.TSKH Vũ Minh Giang: Qua 40 năm đổi mới, chúng ta đã phát triển lớn mạnh nhưng cũng bắt đầu xuất hiện những biểu hiện mặt trái, những hạn chế trong một bộ phận cán bộ, đảng viên làm ảnh hưởng đến hình ảnh của Đảng, tác động tiêu cực đến lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Chúng ta đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực không có ngoại lệ, không có vùng cấm là vì điều đó. Như cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiều lần nhấn mạnh, thành công lớn nhất không chỉ là việc chúng ta truy thu được bao nhiêu, loại trừ được những “con sâu” nào, mà là lấy lại được lòng tin, củng cố được lòng tin của nhân dân.
Trong bối cảnh hiện tại, lòng tin nhân dân là tài sản vô giá của dân tộc và của các nhà lãnh đạo.
PV: Sự nghiệp đổi mới của đất nước ta bắt đầu từ Đại hội VI. Đến thời điểm này, chúng ta đã đạt được những thành tựu rất lớn. Ông đánh giá giai đoạn này khác gì thời điểm ở giai đoạn như 1986?
GS.TSKH Vũ Minh Giang: Có thể ví von hình ảnh như thế này cho dễ hình dung, thời điểm trước năm 1986, chúng ta tạm coi như rơi vào khủng hoảng. Tuy nhiên, chúng ta đã vượt lên trên chính mình, đổi mới vượt qua những trói buộc trong chính tư duy của mình.
Còn bây giờ, chúng ta đã xây được đường băng, mua được máy bay, đào tạo được phi công và đến thời kỳ cất cánh. Nhưng giai đoạn cất cánh đòi hỏi những yêu cầu cao hơn rất nhiều. Không còn là câu chuyện tự đổi mới, tự lột xác nữa mà chúng ta phải nhìn ra bên ngoài để “bay” như thế nào. Phải nhận thức được những hạn chế của chính mình. Đây là thời kỳ của tự điều chỉnh, liên tục đổi mới với ba chữ “R” trong tiếng Anh: phải luôn “Review” tức luôn lật đi lật lại, nhìn nhận, đánh giá kỹ lưỡng tất cả; phải có trí tuệ để phân tích, nghiên cứu, tức là “Research”; phải “Reform”-cải cách hiện nay không phải là một cuộc mà liên tục, trong từng lĩnh vực cụ thể.
Hơn bao giờ hết, đây là lúc chúng ta rất cần những quyết định mang tầm trí tuệ và tăng cường hơn nữa lòng tin của nhân dân.
PV: Thời gian gần đây, cụm từ “kỷ nguyên vươn mình” được nhắc rất nhiều. Giáo sư có suy nghĩ như thế nào về ý nghĩa và tầm quan trọng của cụm từ này?
GS.TSKH Vũ Minh Giang: Kỷ nguyên vươn mình của Việt Nam không phải là sự phát triển một chiều mà là sự vận động tổng hòa của nhiều yếu tố: nội lực dân tộc, sức mạnh thời đại, khát vọng vươn lên của toàn xã hội và tầm nhìn chiến lược dài hạn. Những mục tiêu đến năm 2030 và 2045 là những cột mốc khát vọng thể hiện ý chí đưa đất nước tiến lên một tầm cao mới, sánh vai các quốc gia phát triển. Con đường phía trước còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng cũng mở ra những thời cơ lớn chưa từng có.
Các đại biểu là thanh niên tiêu biểu trên các lĩnh vực trong và ngoài nước thể hiện quyết tâm tại phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ IX với khẩu hiệu hành động của đại hội là: "Thanh niên Việt Nam yêu nước - khát vọng - đoàn kết - tiên phong - sáng tạo - tự tin bước vào kỷ nguyên mới" _Nguồn: thanhnien.vn
Điều làm nên sức mạnh bền bỉ của dân tộc Việt Nam chính là tinh thần đại đoàn kết toàn dân. Suốt chiều dài lịch sử, mỗi khi đất nước đứng trước bước ngoặt lớn, tinh thần đoàn kết lại được khơi dậy mạnh mẽ, trở thành sức mạnh vô song giúp dân tộc vượt qua mọi thử thách. Trong kỷ nguyên vươn mình hôm nay, tinh thần ấy tiếp tục được khơi dậy, trở thành sợi dây gắn kết mọi tầng lớp nhân dân, mọi vùng miền trong khát vọng chung: xây dựng Việt Nam giàu mạnh, hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.
Kỷ nguyên vươn mình đang hiện hữu sinh động trong từng công trình, từng nhà máy, từng cánh đồng, từng lớp học, từng vùng quê đổi mới từng ngày, kể cả nơi hải đảo xa xôi. Đó là hơi thở của thời đại mới, là nhịp bước đi lên của cả dân tộc trong hành trình hướng tới tương lai.
Với nền tảng đã được hun đúc vững chắc từ lịch sử, với thành tựu to lớn của 40 năm đổi mới cùng khát vọng cháy bỏng về một đất nước hùng cường, thịnh vượng, chúng ta có đủ cơ sở để tin tưởng rằng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc sẽ tiếp tục được viết nên bằng những trang sử mới rực rỡ, vẻ vang và bền vững.
Tự hào hai tiếng “Việt Nam”! Mỗi chúng ta cần thể hiện trách nhiệm công dân bằng những việc làm thiết thực trên từng vị trí công việc và đồng sức, đồng lòng để nhân lên sức mạnh, xây dựng đất nước Việt Nam cường thịnh, thỏa lòng mong mỏi của lớp lớp cha anh.
PV: Xin cảm ơn GS, TS Vũ Minh Giang đã dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện thú vị này. Chúc ông xuân mới tràn đầy hạnh phúc!
HẢI THANH (Thực hiện)
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
