HQ Online - Chỉ vài phút lướt mạng Internet, người dùng có thể tiếp xúc hàng chục câu chuyện, hàng trăm ý kiến và không ít thông tin chưa biết đúng, sai. Ranh giới từ tò mò đến tin theo, từ một lượt xem đến một bình luận, chia sẻ đôi khi rất ngắn. Khi thông tin có thể lan truyền chỉ sau vài cú chạm màn hình, sự tỉnh táo và khả năng tự kiểm chứng chính là kỹ năng cần thiết của mỗi người.
TỪ TÒ MÒ ĐẾN BỊ CUỐN THEO
Chúng tôi gặp Trung sĩ Nguyễn Hoàng Hiếu, Học viên Lớp KM37, Học viện Hải quân (người đạt giải Nhì Kỳ thi Olympic toán học sinh viên-học sinh toàn quốc lần thứ 32) đang chăm chú bên chiếc laptop.
Hằng ngày trong giờ nghỉ, Hiếu thường dành một khoảng thời gian để lướt mạng Internet theo đúng quy định để vừa tìm hiểu thông tin phục vụ học tập vừa nắm bắt tình hình thời sự; trong đó có xem một số mạng xã hội như: Facebook, Zalo... Quá trình tiếp cận các thông tin, theo Hiếu nội dung trên mạng ngày càng được làm rất tinh tế và hấp dẫn, từ tiêu đề đến hình ảnh, video.
Giảng viên Học viện Hải quân hướng dẫn học viên tiếp cận môi trường số. Ảnh: HT
Trung sĩ Nguyễn Hoàng Hiếu, Học viên Lớp KM37, Học viện Hải quân
“Có những nội dung ban đầu tôi chỉ định xem vì tò mò nhưng càng xem lại càng muốn biết tiếp. Người làm nội dung có nhiều cách để “câu” view, khiến câu chuyện hấp dẫn và cho người đọc cảm thấy những gì họ đang xem là sự thật. Nếu có nhiều người cùng bình luận, chia sẻ thì mình lại càng dễ bị cuốn theo”
Hiếu thừa nhận có lúc bản thân cũng bị cuốn vào một câu chuyện chỉ vì thấy nó xuất hiện quá nhiều: Ban đầu có thể mình không quan tâm nhưng thấy vài lần lại tò mò bấm vào xem. Sau đó điện thoại liên tục hiện những nội dung tương tự. Đọc nhiều, xem nhiều, có lúc mình cũng tự hỏi liệu câu chuyện đó có đúng thật không. Đặc biệt, những video có hình ảnh, lời kể cụ thể thường khiến người xem dễ tin hơn.
Tò mò trước những câu chuyện mới là tâm lý bình thường. Tuy nhiên, trên mạng xã hội, một tiêu đề gây chú ý, đoạn video được cắt dựng hay câu chuyện được kể bằng giọng điệu chắc chắn đều có thể khiến người xem dừng lại. Khi một nội dung liên tục xuất hiện kèm hàng nghìn lượt thích, bình luận, chia sẻ, cảm giác “nhiều người tin” rất dễ chuyển thành “chắc là đúng”.
Trong khi đó, người sử dụng mạng không chỉ là người tiếp nhận; một lượt bình luận, chia sẻ hay đăng tải lại cũng có thể góp phần đưa thông tin đi xa hơn. Bởi vậy, vấn đề không nằm ở sự tò mò mà ở khoảng dừng giữa xem và tin, giữa tin và chia sẻ.
BÌNH TĨNH TRƯỚC THÔNG TIN, TRÁCH NHIỆM TRƯỚC CHIA SẺ
Theo Thiếu tá Lê Văn Quang Hà, Trợ lý Thanh niên, Phòng Chính trị Học viện Hải quân, mạng xã hội đã trở thành một không gian quen thuộc với mọi người, nhất là giới trẻ. Việc quan tâm, tìm hiểu những vấn đề mới hay những câu chuyện đang được nhiều người nhắc tới là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, chính trong môi trường thông tin rất nhanh và đa chiều ấy, quân nhân trẻ càng cần giữ được sự bình tĩnh và tư duy độc lập.
“Thông tin trên mạng xã hội không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ bản chất của một vấn đề. Có những nội dung được trình bày hấp dẫn, xuất hiện với tần suất lớn, nhận được nhiều lượt xem, bình luận, chia sẻ nhưng sự phổ biến không phải là thước đo của tính xác thực”-Lê Văn Quang Hà nhận định.
Cán bộ Phòng Chính trị Lữ đoàn 162 chia sẻ kinh nghiệm sử dụng mạng xã hội cùng cán bộ , chiến sĩ Tàu 373. Ảnh: Lê Ngọc
Vì vậy, sự tỉnh táo của quân nhân cần bắt đầu ngay từ khi tiếp nhận và đặt niềm tin vào một thông tin, chứ không chỉ ở thời điểm quyết định có chia sẻ. Bởi ngay cả khi không chia sẻ, nếu một người liên tục tiếp nhận những thông tin thiếu căn cứ rồi dần tin đó là sự thật, nhận thức và cách nhìn của chính người đó cũng có thể bị tác động, thậm chí bị dẫn dắt.
Còn Trung tá Phạm Xuân Tình, Trợ lý công tác quần chúng, Phòng Chính trị Viện Kỹ thuật Hải quân chia sẻ, người trẻ có quyền tò mò, có quyền đặt câu hỏi và có chính kiến trước những vấn đề mình quan tâm. Nhưng càng trong không gian mà thông tin đến rất nhanh, càng cần tỉnh táo để phân biệt đâu là thông tin có căn cứ, đâu chỉ là những điều đang được lan truyền
Trước một thông tin gây chú ý, nhất là những nội dung tác động mạnh đến cảm xúc, mỗi người nên dành cho mình một “khoảng dừng”: kiểm tra thông tin đến từ đâu, tìm hiểu thêm từ báo chí, cơ quan chức năng và những nguồn đáng tin cậy trước khi hình thành nhận định.
Nhắn nhủ tới các bạn trẻ, Đại tá Nguyễn Ngọc Dương, Trưởng phòng Công tác quần chúng, Cục Chính trị Hải quân cho rằng, các quân nhân, đặc biệt là quân nhân trẻ cần giữ được tư duy độc lập và trách nhiệm với chính mình trên không gian mạng. Nguy cơ không chỉ xuất hiện khi một thông tin sai lệch được chia sẻ, mà có thể bắt đầu sớm hơn, ngay từ lúc chúng ta đặt niềm tin vào một điều chưa được kiểm chứng.
Bảo Ngọc
Đại tá Nguyễn Ngọc Dương, Trưởng phòng Công tác quần chúng, Cục Chính trị Hải quân
"Trước một vấn đề, chúng ta hãy tự hỏi: thông tin này có đủ căn cứ để tin chưa, mình đã nhìn nhận vấn đề từ nhiều phía hay chưa. Mong rằng các quân nhân hãy sử dụng mạng xã hội bằng sự thông minh, bản lĩnh và trách nhiệm; biết tiếp nhận cái mới nhưng không chạy theo đám đông, biết thể hiện chính kiến nhưng luôn tôn trọng sự thật. Đó cũng là “sức đề kháng số” cần thiết của quân nhân trong một không gian thông tin ngày càng rộng mở".
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
