HQVN - Tàu ngầm không người lái (AUV) BlueWhale là sản phẩm do liên danh các công ty: Aerospace Industries (IAI) của Israel và Atlas Elektronik là của Đức cùng một công ty con thuộc tập đoàn Thyssenkrupp Marine Systems của Đức phát triển từ năm 2023. Đây là tàu ngầm không người lái đa nhiệm, có chống ngầm và thủy lôi.
BlueWhale có nghĩa là cá voi xanh. AUV này có chiều dài 10,9m; trọng lượng 5,5 tấn; đường kính thân 1,12m. Tốc độ cao nhất là 7hải lý/giờ khi lặn. Thời gian hoạt động liên tục từ 10-30 ngày.
AUV BlueWhale có thể thực hiện các nhiệm vụ: bí mật trinh sát, giám sát trên mặt nước và dưới mặt nước; tác chiến điện tử; chống thủy lôi; chống ngầm; bí mật nghiên cứu hải văn; tuần tiễu chống ngầm; phục vụ lực lượng biệt kích, chống buôn lậu và các nhiệm vụ khác thuộc nhóm bảo đảm an ninh hàng hải.
Tàu ngầm BlueWhale trong một cuộc diễn tập tại Bồ Đào Nha năm 2023
Về cấu tạo, hình dáng của BlueWhale giống như một tàu ngầm thông thường thu nhỏ. Phía sau có 3 vây ổn định, trong đó vây đứng giống như tháp chỉ huy tàu ngầm, tại đó bố trí nhiều thiết bị vô tuyến, quang, điện khác nhau. Các vây còn lại đóng vai trò là các bánh lái ngang, phía sau là chân vịt. Bên trong, AUV trang bị pin năng lượng cao đảm bảo thời gian hoạt động dài lên đến cả tháng, với dải tốc độ thông thường khoảng 2-3hải lý/giờ ở độ sâu đến 300m. Với kích thước và trọng lượng này, BlueWhale có thể được bố trí và vận chuyển trong một container 40feet.
Hệ thống cảm biến của AUV BlueWhale mang theo trở thành một khí tài hiệu quả. Để đảm bảo cho nhiệm vụ trinh sát, giám sát trên mặt nước, nó được trang bị 1 radar mảng pha quét điện tử, các cảm biến hồng ngoại và quang-điện, thiết bị trinh sát tín hiện vô tuyến. Các thiết bị được tích hợp trong vây đứng, làm nhiệm vụ phát hiện và nhận dạng mục tiêu trên bờ, mặt nước. Trên vây đứng còn có antenna của hệ thống liên lạc vệ tinh có bảo mật, hệ thống này đảm bảo từ vị trí chỉ huy có thể chỉ huy, giám sát và giao nhiệm vụ cho AUV khi cần.
Phục vụ cho các nhiệm vụ dưới nước, BlueWhale được trang bị một sonar kéo (TAS), dạng chủ/thụ động tiên tiến, tần số thấp của Atlas Elektronik. Để trinh sát mục tiêu mặt nước, hai bên thân tàu có gắn các mảng antenna sonar (SAS), phục vụ quan sát, phát hiện thủy lôi… Hai bên thân tàu còn gắn thiết bị cảm nhận từ trường làm nhiệm xác minh mục tiêu, bổ trợ cho các hệ thống sonar. Trên tàu còn có một hệ thống kiểm soát thông minh các loại cảm biến, kiểm soát tiêu thụ điện, tối ưu hóa sự kết hợp cảm biến với hệ thống liên lạc vô tuyến qua vệ tinh, đảm bảo có thể phát hiện tàu ngầm đối phương khi cả hai đều đứng yên, xử lý tín hiện thủy âm thu được ở chế độ thụ động và kết hợp với cảm biến từ để trinh sát, giám sát mục tiêu ngầm. Đồng thời, hệ thống ấy còn truyền về trung tâm chỉ huy tín hiệu theo thời gian gần thực để giám sát khu vực biển rộng trong khoảng thời gian dài.
Liên danh Aerospace Industries và Atlas Elektronik của Israel đã mang AUV BlueWhale đi triển lãm và giới thiệu tại một số cuộc triển lãm quốc phòng trên thế giới. Vừa qua, tại Triển lãm an ninh hàng hải IMDEX Asia 2025 ở Singapore thiết bị cũng được trưng bày. Hiện chưa có thông tin về việc hải quân các nước mua và sử dụng tàu ngầm không người lái này.
Minh Ngọc
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
