Nỗi nhớ mùa xưa

Xóm Chùa, Dốc Đình ngày ấy gần chục nóc nhà quấn túm lấy nhau, dựa lưng vào gốc đa cổ thụ, quay lại sau lưng là chùa cổ, sẫm bóng cây quéo già. Còn trước mặt là ngã ba, không nhà cửa, chỉ thấy thăm thẳm đồng bãi tiếp trời.

Ảnh minh họa

Sông lan vào sát nhà, chia nhánh gót thành hai hồ lớn. Sóng oàm oạp phù sa lùi lại sau ruộng vườn để lại ở cửa ngõ thị xã hai hồ sen mênh mông một trắng, một hồng. Mùa hè mở cửa ra là thấy sen trùng trùng trước mặt. Làng trong phố, đê giữa phố và người quê của phố. Lũ trẻ xóm Chùa sáng đi học, chiều vớt bèo lợn, vớt tóc tiên, rong đuôi chồn, rồi tụ lại trên con đường rải sỏi giữa hai hồ sen vào bệnh viện đông y-bệnh viện nhỏ cũng hiền, trầm tư trong bóng lá xanh miên man đủ màu của thầu dầu cô tiên, của thảo quyết minh, của ké hoa vàng…

Nhưng chân trời ấy biến mất từ khi những chiếc xe ben đầu tiên rùng rùng kéo đến trút cát, lấp lòng hồ. Đúng mùa sen... Tất cả bị chôn vùi trong cát mãi mãi không hẹn mùa sau. Có đứa trong lũ trẻ đứng thẫn thờ chiều ấy đến tận bây giờ, trong mơ, vẫn thi thoảng nghe sen khóc gọi tên mình.

Thế rồi một nửa chân trời hồ bên kia bị chặn bởi tòa nhà cao tầng xây vội, rồi bỏ dở, sắt thép, gạch đá ngổn ngang, đen xì, xám xịt, hoen rỉ màu rêu. Nửa chân trời bên này bị chắn bởi dây thép gai và xám trơ màu cát. Trông nắng hừng hực và nghe cát cuồn theo gió thốc, lại xót xa nhớ mùi hương ngọt, nhớ nước trong văn vắt, nhớ nụ trắng, nụ hồng.

Từ khi lấp hồ, thị xã nâng cấp lên thành phố. Bọn trẻ xóm Chùa ngày ấy phiêu tán chẳng lúc nào quần tụ đủ. Chỉ còn những người già ở lại, đôi lúc bâng quơ kể: "Ngày xưa, chỗ này từng là hồ sen".

Chân trời xưa thăm thẳm không còn nữa. Dốc Đình gần phố, gần sông, gần ruộng, giáp đồng, sớm chiều rau quả, cá tôm theo bàn chân trần lấm lem tụ họp, lâu ngày, người đâu đổ về thành xóm chợ. Chỉ cần mở khóa, kéo ngang cánh cổng là thấy chợ chắn trước mặt mình. Người xóm Chùa mở cửa mưu sinh, người xa đến thuê nhà, thuê vỉa hè dựng quán. Chợ cóc nhỏ nuôi bao người ăn theo. Mải mê và hối hả, chắc chẳng ai mong một ngày chợ biến mất để trở về con đường nhỏ với hồ xưa.

Nhưng không hẳn thế. Mấy hôm nay, trước cửa nhà mẹ xuất hiện thêm em gái bán đồ ăn sẵn. Trẻ trung nhưng lam lũ, thoăn thoắt viên chả cá, gói nem quay quanh mấy chảo dầu liu riu, em bảo ngày xưa ở đây có cái hồ sen. Em ở tận đầu kia thành phố mà thỉnh thoảng vẫn được bố cho ra đây chơi. Hồ đẹp thế mà lấp đi. Sao người ta không thấy tiếc?

Những chân trời xưa ơi, sen nở có mùa nhưng lòng người chờ sen nở không mùa. Sen có tuổi mà tình người nhớ sen xưa không tuổi. Đầm sen rực rỡ, thanh tân tưởng đã ngủ yên trong lòng thành phố nhưng hôm nay, theo thư anh, vẫn nương theo kí ức tìm về. Để chiều nay trong cái nắng đầu mùa, giữa gió Lào hừng hực, em lại trở về ngồi bên thềm nhà mẹ. Em biết rằng ở đảo xa cũng có một người lính trẻ lặng yên ngồi bên mép sóng nhớ mùa xưa.

Khánh Ngân