HQVN - Từ năm 1966-1975, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt, Đoàn 126 (Lữ đoàn Đặc công 126) được trên nhiệm vụ vừa huấn luyện chi viện lực lượng đặc công nước cho các chiến trường sông, biển ở miền Nam, vừa trực tiếp chiến đấu trên chiến trường, lập nhiều chiến công xuất sắc và đặc biệt xuất sắc.
1- Chiến công trên chiến trường Quảng Trị, đánh chìm và đánh hỏng hàng trăm tàu thuyền các loại, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của địch (1967-1973)
Ngay sau ngày thành lập, Đoàn 126 đã trực tiếp tham gia hoạt động và chiến đấu trên chiến trường Quảng Trị. Vượt qua muôn vàn gian khổ, hiểm nguy, Đoàn đã làm tốt công tác dân vận, xây dựng cơ sở; vừa nghiên cứu chiến trường, vừa sáng tạo, bổ sung cách đánh mới. Trong gần 7 năm, đơn vị đã tham gia hầu hết các chiến dịch lớn của mặt trận B5: trực tiếp tiến công tàu địch ở Cửa Việt-Đông Hà, góp phần đánh thắng chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ (1967-1968); liên tục đánh địch trên sông biển, làm thất bại âm mưu của địch ở mặt trận Quảng Trị, Đường 9-Nam Lào (1969-1971); tham gia chiến đấu giải phóng Quảng Trị (1972), góp phần làm thất bại chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” và âm mưu tái chiếm Quảng Trị của địch.
Với hơn 300 trận chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ Đoàn 126 đã đánh chìm, đánh hỏng 372 tàu thuyền các loại của địch; phá hủy hàng vạn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh; bắn cháy 28 xe tăng, 3 máy bay trực thăng; đánh sập 7 cây cầu ngăn chặn sự cơ động chi viện của địch; tiêu diệt hàng nghìn sinh lực địch… góp phần quan trọng cùng các lực lượng lập nên những chiến công vang dội trên toàn mặt trận.
Với những chiến công xuất sắc và đặc biệt xuất sắc trong giai đoạn này, Đoàn 126 hai lần được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1969, 1971); 3 tập thể (Đội 1, 2, 4) và 13 cán bộ, chiến sĩ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó Đội 1 được phong tặng hai lần. Hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ được tặng thưởng huân chương và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Lực lượng của Trung đoàn 126 tiến công giải phóng đảo Sơn Ca ngày 25/4/1975. Ảnh: TƯ LIỆU
2- Tổ chức huấn luyện đặc công nước chi viện cho các chiến trường sông, biển miền Nam, góp phần làm nên những thắng lợi trên chiến trường chống Mỹ, ngụy
Từ hiệu suất chiến đấu của Đoàn 126, Bộ Tư lệnh Hải quân quyết định tăng cường lực lượng Đoàn lên gấp đôi. Đầu năm 1968, Đoàn Đặc công 126 hình thành 2 bộ phận (Đoàn 126A và Đoàn 126B). Đoàn 126A ở hậu phương làm nhiệm vụ xây dựng và huấn luyện, tổ chức lực lượng đưa ra chiến trường, đồng thời cung cấp vũ khí, trang bị, hậu cần cho Đoàn 126B. Đoàn 126B làm nhiệm vụ chiến đấu ở chiến trường Bắc Quảng Trị, vừa tiêu diệt sinh lực địch vừa khẳng định và phát hiện những ưu, khuyết điểm và bổ sung cho công tác huấn luyện, cải tiến vũ khí trang bị ở hậu phương để phù hợp hơn với thực tế chiến trường.
Từ 1966-1974, Đoàn Đặc công 126 kịp thời bổ sung trên 5.000 cán bộ, chiến sĩ đặc công nước cho các chiến trường: Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bến Tre, Biên Hòa, Cà Mau, An Giang, Đoàn 10 Rừng Sác…
Được tăng cường lực lượng và phương tiện chiến đấu, bộ đội đặc công nước trên các chiến trường ở miền Nam đã không ngừng phát triển và hoạt động mạnh, lập được nhiều chiến công vẻ vang. Thành tích chung của các đơn vị đặc công nước trên chiến trường miền Nam có sự đóng góp quan trọng của Đoàn 126, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
3- Giải phóng quần đảo Trường Sa, góp phần giành thắng lợi trọn vẹn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Giữa năm 1973, Đoàn Đặc công 126 được lệnh hành quân ra miền Bắc để củng cố và chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ mới.
Sau khi trận mở màn chiến dịch Tây Nguyên ở Ban Mê Thuột đầu tháng 3/1975 giành thắng lợi, và chiến dịch Huế-Đà Nẵng đã bắt đầu nổ súng tiến công quân địch nhằm giải phóng các tỉnh khu vực miền Trung, ngày 23/3/1975, Bộ Tư lệnh Hải quân lệnh cho Trung đoàn 126 đưa Đội 1 và Đội 7 cùng một trung đội thông tin phối thuộc hành quân vào tham gia chiến đấu ở chiến trường Khu 5. Đến 8 giờ ngày 30/3, lực lượng của Trung đoàn 126 hành quân đến bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) làm nhiệm vụ tiếp quản quân cảng Đà Nẵng và phối hợp với các đơn vị truy quét tàn quân địch ẩn náu ở bán đảo Sơn Trà.
Ngày 4/4/1975, Thường trực Quân ủy Trung ương đã chỉ đạo Quân chủng Hải quân cùng với Quân khu 5 chuẩn bị lực lượng bí mật, bất ngờ tiến công giải phóng các đảo, đặc biệt là các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, quyết không để cho một lực lượng nào chiếm giữ.
4 giờ ngày 11/4/1975, Đội 1, Trung đoàn 126 cùng một lực lượng của Quân khu 5 lên 3 chiếc tàu của Đoàn 125 vượt biển ra giải phóng đảo Song Tử Tây do quân ngụy Sài Gòn đóng giữ. Rạng sáng ngày 14/4, các lực lượng của ta đã bí mật tiếp cận đảo, triển khai đội hình, bất ngờ nổ súng tiến công quân địch. Sau 30 phút chiến đấu, đến 5 giờ 15 phút ta đã tiêu diệt 6 tên địch; gọi hàng, bắt sống 33 tên; thu toàn bộ vũ khí, đạn dược và làm chủ hoàn toàn đảo Song Tử Tây. Với phương châm bí mật, bất ngờ, xử trí chính xác các tình huống, lực lượng của Đội 1 tiếp tục cùng các tàu của Đoàn 125 khẩn trương ra giải phóng đảo Sơn Ca (ngày 25/4), đảo Nam Yết (ngày 27/4), đảo Sinh Tồn (ngày 28/4), đảo Trường Sa (ngày 29/4).
Hoàn thành giải phóng quần đảo Trường Sa, Trung đoàn 126 góp phần cùng Quân chủng Hải quân lập chiến công có ý nghĩa to lớn, không chỉ góp phần làm nên chiến thắng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà còn kịp thời chốt giữ được mảnh đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Với thành tích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa cùng những thành tích xuất sắc khác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tháng 9/1975, Đội 1, Trung đoàn 126 được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ 3.
HQVN
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
