Sáng 7/1, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo, công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 12 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ mười. Chủ trì họp báo có đại diện Văn phòng Chủ tịch nước và đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương.
Tại họp báo, đồng chí Cấn Đình Tài, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước đã công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục nghề nghiệp; Luật Giáo dục đại học; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; Luật Phục hồi, phá sản; Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điều ước quốc tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Báo chí; Luật Bảo hiểm tiền gửi.
Quang cảnh buổi họp báo
Đối với Luật Báo chí: Luật gồm 4 chương, 51 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026. Trong đó, quy định tại khoản 4 Điều 16 và khoản 4 Điều 28 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2026; quy định tại điểm c khoản 2 Điều 28 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.
Luật Báo chí với các nội dung mới như sau: 1. Bổ sung quy định về vị trí của báo chí. 2. Bổ sung quy định về quyền yêu cầu cải chính trên báo chí của công dân. 3. Quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí để phát triển báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới.
(1) Bổ sung các quy định: Cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc tỉnh ủy, thành ủy có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí. Cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều tạp chí khoa học.
(2) Mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí, đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng. Luật đã quy định kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.
(3) Bổ sung quy định Nhà nước đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số báo chí để thúc đầy chuyển đổi số báo chí; cơ quan báo chí ngoài đăng, phát nội dung báo chí, còn được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến trên báo chí.
(4) Bổ sung quy định cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại.
(5) Quy định đầy đủ các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách, phục vụ thiếu niên, nhi đồng, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo và các nhiệm vụ trọng yếu khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
(6) Bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí.
Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm rõ các nội dung của Luật Báo chí do Bộ chủ trì soạn thảo
Luật Báo chí cũng sửa đổi, bổ sung quy định cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cơ quan báo chí được nhập khẩu báo chí in. Sửa đổi, bỏ quy định về kỳ hạn thẻ nhà báo. Quy định thời hạn sử dụng thẻ nhà báo là 5 năm tính từ ngày cấp thẻ và được ghi trên thẻ. Hết thời hạn sử dụng thẻ nhà báo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xét cấp đổi thẻ nhà báo.
Luật quy định quản lý chặt chẽ hoạt động báo chí, đảm bảo hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về báo chí. Sửa đổi quy định tên gọi 4 loại hình báo chí (gồm: Báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh, truyền hình).
Bổ sung các khái niệm: (1) Tạp chí để phân biệt rõ báo, tạp chí, chống "báo hóa" tạp chí; (2) Xuất bản báo chí trên không gian mạng để quy định nguyên tắc quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng; (3) Phóng viên, Biên tập viên, Thể loại báo chí làm cơ sở quy định quản lý phù hợp; (4) Dịch vụ phát thanh, truyền hình để phù hợp với thực tiễn hoạt động phát thanh, truyền hình.
Luật cũng bổ sung một hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại. Cụ thể: Thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và các nước, các đối tác.
Bổ sung quy định Hội Nhà báo Việt Nam: Kết luận hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của người làm báo; xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của hội viên; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với vi phạm đạo đức của người làm báo không phải là hội viên, nâng cao hiệu lực, hiệu quả xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp, tương xứng với vai trò, vị thế của Hội Nhà báo Việt Nam. Bổ sung quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, để quản lý chặt chẽ hoạt động tạp chí thuộc tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Bổ sung quy định thu hồi giấy phép hoạt động của cơ quan báo chí trong trường hợp không hoạt động, không đảm bảo điều kiện hoạt động, có hành vi vi phạm nhiều lần; cơ quan báo chí chấm dứt hoạt động khi bị thu hồi giấy phép. Bổ sung quy định về lãnh đạo cơ quan báo chí để thể chế hóa quy định của Đảng về bổ nhiệm, miễn nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí.
Bổ sung điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Bổ sung quy định những người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo. Bổ sung quy định người chưa được cấp thẻ nhà báo khi hoạt động nghiệp vụ báo chí phải có giấy giới thiệu do cơ quan báo chí nơi công tác cấp và được thực hiện quyền, nghĩa vụ như nhà báo.
Đại diện Tòa án nhân dân Tối cao làm rõ các nội dung liên quan đến luật do Tòa án nhân dân Tối cao chủ trì soạn thảo
Đối với Luật Giáo dục đại học: Luật có 9 chương, 46 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2026, trong đó có một số quy định được áp dụng theo lộ trình phù hợp nhằm bảo đảm tính khả thi.
Luật quy định các nội dung cơ bản như: Những quy định chung: Xác định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc hoạt động giáo dục đại học; Tổ chức và quản trị: Quy định mô hình tổ chức của cơ sở giáo dục đại học; vai trò, trách nhiệm của hiệu trưởng; hội đồng trường tư thục; hội đồng khoa học và đào tạo; địa điểm đào tạo, phân hiệu;
Hoạt động đào tạo: Quy định về cấp phép hoạt động; chuẩn chương trình đào tạo; xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện chương trình; tuyển sinh; tổ chức đào tạo, giáo dục đại học số; cấp văn bằng, chứng chỉ; Giảng viên, nhân sự hỗ trợ và người học: Quy định vị trí, chức danh giảng viên; quyền, nghĩa vụ; nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học; quyền và chính sách đối với người học; Bảo đảm và kiểm định chất lượng...
Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ các nội dung luật do Bộ chủ trì soạn thảo
Đại diện Bộ Ngoại giao làm rõ các nội dung luật do Bộ chủ trì soạn thảo
Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục: Nội dung cơ bản của Luật gồm 2 Điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung về nội dung 42/115 Điều của Luật số 43/2019/QH14.
Luật đã thể chế hóa hàng loạt định hướng lớn của Đảng về phát triển giáo dục trong thời kỳ mới như: (1) Xác định giáo dục trung học cơ sở là giáo dục bắt buộc và thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi; (2) quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giáo dục; (3) quy định Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc và Chính phủ quy định lộ trình miễn phí sách giáo khoa; (4) hoàn thiện chính sách học bổng cho người học, trong đó có việc thành lập Quỹ học bổng quốc gia; (5) đổi mới mô hình trường năng khiếu; (6) bổ sung loại hình trường phổ thông nội trú...
Luật cũng bổ sung giáo dục trung học nghề thuộc giáo dục nghề nghiệp và cùng cấp học với giáo dục trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân nhằm mở rộng lựa chọn học tập, tạo điều kiện phân luồng linh hoạt cho người học; làm rõ định hướng phân luồng trong giáo dục sau trung học cơ sở gắn với hướng nghiệp, phù hợp với năng lực, sở trường, năng khiếu của người học và nhu cầu xã hội; bỏ bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, thay bằng xác nhận hoàn thành chương trình...
Đối với các nội dung phân quyền, phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, Luật thể hiện rõ tinh thần tăng cường phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước về giáo dục, gắn với nâng cao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương và các cơ sở giáo dục.
Đại diện Thanh tra Chính phủ làm rõ các nội dung luật do Thanh tra Chính phủ chủ trì soạn thảo
Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng: Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026.
Những nội dung cơ bản chủ yếu của Luật đó là: Sửa đổi, bổ sung quy định về tiêu chí đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng theo hướng quy định chung về các nội dung đánh giá cho phù hợp với chức năng quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương.
Sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình nhằm bảo đảm thể chế hóa Chỉ thị số 53-CT/TW ngày 26-10-2025 của Bộ Chính trị. Theo đó, cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm giải trình về quyết định, hành vi của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tác động trực tiếp bởi quyết định, hành vi đó.
Sửa đổi, bổ sung quy định về cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong kiểm soát tài sản, thu nhập và thể chế hóa Quyết định số 56-QĐ/TW về Quy chế phối hợp giữa các cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập và Quy định số 296-QĐ/TW về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
Sửa đổi, bổ sung quy định về giá trị tài sản, mức thu nhập phải kê khai và kê khai bổ sung để phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay. Theo đó, Luật quy định giá trị mỗi loại tài sản phải kê khai là từ 150.000.000 đồng trở lên và giá trị tài sản, thu nhập phải kê khai bổ sung là từ 1 tỷ đồng trở lên.
Sửa đổi, bổ sung quy định về phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập trong các doanh nghiệp nhà nước; quy định người được giao tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập...
Theo QĐND điện tử
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
