Thông tin sai lệch trên không gian mạng không chỉ làm méo mó sự thật về một sự việc mà còn có thể từng bước tác động đến nhận thức, tạo tâm lý hoài nghi và bào mòn niềm tin xã hội. Vì vậy, nhận diện đúng thủ đoạn, chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là yêu cầu cấp thiết, góp phần giữ vững ổn định xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.
Không gian mạng mở ra khả năng tiếp cận thông tin chưa từng có đối với người dân. Nhưng cũng chính môi trường ấy tạo điều kiện để một thông tin chưa được kiểm chứng có thể lan đi rất xa, rất nhanh chỉ trong thời gian ngắn. Một số đối tượng chống phá sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã tận dụng đặc điểm này để biến những sự việc bình thường trong đời sống thành “chất liệu” phục vụ mục đích xuyên tạc, bịa đặt.
Cách làm của chúng thường bắt đầu từ một sự việc có thật. Một người dân ra nước ngoài định cư có thể bị diễn giải thành câu chuyện về “làn sóng rời bỏ đất nước”. Một chiếc ô tô, một chiếc xe máy bị hỏng có thể bị đẩy thành “bằng chứng” về chất lượng dịch vụ hay đời sống xã hội. Một chuyến bay chậm giờ do thời tiết có thể bị kéo sang câu chuyện về năng lực quản lý. Một vụ việc cá biệt tại một địa phương có thể bị gắn với nhận định rằng đó là tình trạng chung trên cả nước.
Ảnh minh họa: lsvn.vn
Nói về thủ đoạn này, đồng chí Nguyễn Thị Hồng Dương, Phó chánh Văn phòng Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể TP Đồng Nai cho rằng: Điểm đáng chú ý là các đối tượng không nhất thiết phải dựng lên một câu chuyện hoàn toàn bịa đặt. Họ thường bắt đầu bằng một chi tiết có thật, sau đó thêm vào những suy diễn, hướng lái nhận thức phục vụ mục đích của chúng. Người dân nếu chỉ nhìn vào mẩu thông tin được đưa ra rất dễ tưởng rằng mình đang tiếp nhận toàn bộ sự thật. Đồng chí Nguyễn Thị Hồng Dương khẳng định: “Điều nguy hiểm hơn là thông tin sau khi được tạo dựng không dừng ở một trang mạng. Nó được đưa lên nhiều tài khoản, nhiều nền tảng, được bình luận, chia sẻ, dẫn lại. Một câu chuyện xuất hiện ở nhiều nơi rất dễ tạo cho người đọc cảm giác “nhiều người cùng nói”, từ đó vô tình tạo ra một thứ “đồng thuận giả”. Mục tiêu cuối cùng của chúng là làm thay đổi cách người dân nhìn nhận về thực tế”.
Theo Đại tá, TS Hoàng Mạnh Hưng, Chủ nhiệm Khoa Công tác Đảng, công tác chính trị, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng: Nếu mỗi ngày người dân chỉ nhìn thấy một vài chuyện tiêu cực và không được cung cấp đầy đủ bối cảnh, họ rất dễ có cảm giác rằng xã hội chỉ toàn những vấn đề ấy. Khi nhận thức bị dẫn dắt theo cách đó, một sự việc mới xảy ra sẽ không còn được nhìn độc lập mà bị đặt ngay vào cái khung tiêu cực do các thế lực thù địch, chống đối cách mạng đã toan tính từ trước. Ở chiều ngược lại, đối với người tiếp nhận thông tin, ban đầu có thể chỉ là sự tò mò, sau đó là nghi ngờ. Nghi ngờ kéo dài có thể chuyển thành bi quan. Nếu liên tục tiếp nhận cùng một cách diễn giải, một bộ phận người dân có thể dần hình thành tâm lý mất niềm tin hoặc thờ ơ trước những thông tin chính thống.
Qua 40 năm đổi mới và 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử; hệ thống chính trị và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa từng bước được hoàn thiện, kinh tế liên tục phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao... Những thành quả ấy được thể hiện trong chính cuộc sống hằng ngày. Bởi vậy, không thể để một sự cố cá biệt bị khoác lên cái áo “bản chất xã hội”. Càng không thể để những mẩu thông tin được cắt ghép, thêu dệt, lại trở thành căn cứ để một bộ phận người dân nhìn đất nước với một bức tranh toàn cảnh đầy bi quan.
Đấu tranh với thông tin sai lệch không thể chỉ dừng ở việc “đính chính một tin giả”. Phải ngăn không cho một tin sai trở thành một dòng nhận thức sai. Đây là vấn đề có ý nghĩa đối với ổn định xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đại hội XIV của Đảng và các văn kiện của Đảng thời gian gần đây đã đặt yêu cầu tăng cường thông tin, truyền thông, bảo đảm chủ trương, quyết sách được thông tin đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu, dễ tiếp cận; đồng thời kiên quyết đấu tranh với thông tin giả, xấu, độc, gây hoang mang, kích động dư luận. Muốn làm được điều đó, trước hết phải bịt khoảng trống thông tin.
Theo TS Phạm Thu Hà, Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu-Dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương thì cấp ủy, tổ chức đảng phải chủ động nắm tình hình tư tưởng, tâm trạng và dư luận xã hội; nhận diện sớm những vấn đề dễ phát sinh bức xúc hoặc bị lợi dụng. Không thể chờ một thông tin xuyên tạc lan rộng rồi mới xử lý. Chính quyền các cấp phải coi cung cấp thông tin đầy đủ, nhanh chóng, chính xác là trách nhiệm chính trị của mình. Việc gì đã rõ phải thông tin rõ; việc gì đang xác minh phải nói đang xác minh; vấn đề nào thuộc trách nhiệm của cơ quan nào thì cơ quan đó phải chủ động trả lời. Cùng với đó, báo chí phải thực sự là dòng thông tin chủ lưu. Không chỉ đưa tin sự kiện mà phải phân tích, giải thích, kiến giải chính sách, trả lời những câu hỏi người dân đang đặt ra. Đặc biệt, cán bộ, đảng viên phải nêu gương trong sử dụng mạng xã hội đúng theo Quy định số 207-QĐ/TW ngày 26/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm. Trong đó nhấn mạnh, đảng viên không được tạo lập, đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, kể cả thông tin được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo.
Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội, các đoàn thể cũng cần phát huy vai trò gần dân, sát dân. Không chỉ tuyên truyền mà phải lắng nghe, giải thích, vận động; phát hiện những vấn đề người dân quan tâm để chuyển đến cấp có thẩm quyền giải quyết. Khi người dân có nơi để hỏi, có nơi được trả lời thỏa đáng, thông tin sai lệch sẽ không còn đất sống. Các hành vi cố tình bịa đặt, xuyên tạc, vu khống, gây hoang mang, kích động, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân phải được xử lý theo đúng quy định pháp luật Việt Nam.
Theo QĐND điện tử
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
