HQ Online - Những năm qua, chương trình “Xanh hóa Trường Sa” được Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân quán triệt, lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, sáng tạo. Màu xanh trên các đảo không chỉ là màu của cây lá, mà còn thể hiện niềm tin, trách nhiệm và khát vọng xây dựng Trường Sa xanh, đẹp, bền vững.

Cây giống được chuẩn bị phục vụ chương trình “Xanh hóa Trường Sa”
Nhiệm vụ lâu dài
Trường Sa giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong thế trận quốc phòng toàn dân trên biển, là tuyến đầu bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia của Việt Nam trên Biển Đông. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường và suy giảm đa dạng sinh học, yêu cầu xây dựng Trường Sa phát triển bền vững càng trở nên cấp thiết.
Từ khi Quân chủng Hải quân triển khai chương trình “Xanh hóa Trường Sa” (năm 2021), Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân xác định đây không chỉ là nhiệm vụ trồng cây, cải tạo cảnh quan, mà là nhiệm vụ tổng hợp, gắn xây dựng môi trường xanh, sạch, ổn định với nâng cao đời sống bộ đội, nhân dân; gắn bảo vệ sinh thái với củng cố thế trận phòng thủ, giữ vững chủ quyền biển đảo.
Điều kiện tự nhiên ở Trường Sa rất khắc nghiệt: nắng nóng, gió mạnh, độ mặn cao, đất san hô nghèo dinh dưỡng, nguồn nước ngọt hạn chế. Vì vậy, để một cây xanh sinh trưởng đòi hỏi nhiều công sức, kỹ thuật và sự kiên trì. Mỗi cây xanh trên đảo không chỉ có giá trị sinh học mà còn là “cột mốc sinh thái”, biểu tượng cho sức sống bền bỉ của con người Việt Nam giữa trùng khơi.

Cán bộ, chiến sĩ đảo Sinh Tồn chăm sóc cây xanh
Cách làm hiệu quả
Thực hiện chủ trương của Quân chủng Hải quân, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân đã kịp thời cụ thể hóa thành nghị quyết, kế hoạch, chỉ tiêu phù hợp với từng cơ quan, đơn vị, từng đảo; bảo đảm sự thống nhất từ cấp ủy, chỉ huy đến các lực lượng thực hiện.
Nội dung “xanh hóa” được đưa vào nghị quyết lãnh đạo thường kỳ, gắn với xây dựng đơn vị chính quy, môi trường văn hóa tốt, ổn định đời sống bộ đội. Quá trình triển khai được tiến hành bài bản: rà soát điều kiện từng đảo; xác định khu vực trồng cây, vườn ươm, hệ thống chắn gió; bảo đảm đất, nước, phân bón và lực lượng chăm sóc. Việc thực hiện gắn với kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm, tránh hình thức, chạy theo số lượng.

Hệ thống cọc, lưới chắn gió giúp cây xanh thích nghi, sinh trưởng trên đảo
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về vai trò của cây xanh và môi trường sinh thái được chú trọng. Qua đó, xây dựng ý thức tự giác trong chăm sóc, bảo vệ cây, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, nâng cao sức khỏe bộ đội, xây dựng cảnh quan chính quy, giúp cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, bám đảo, bám đơn vị.
Trong tổ chức thực hiện, Vùng 4 phát huy vai trò của cấp ủy, cơ quan chính trị, hậu cần - kỹ thuật và các đơn vị đảo; kết hợp chặt chẽ giữa công tác giáo dục, thi đua với bảo đảm giống cây, đất, nước, phân bón và quy trình chăm sóc, tạo sự đồng bộ, hiệu quả trong triển khai chương trình.
Xuất phát từ điều kiện đảo xa, Vùng 4 lựa chọn các giống cây chịu mặn, chịu gió, chịu nắng tốt như phong ba, bàng vuông, phi lao, mù u, dừa… gắn trồng cây với quy hoạch cảnh quan, xây dựng vành đai chắn gió, khu tăng gia và vườn ươm.

Hàng cây xanh tại khu Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đảo Trường Sa
Các đơn vị đẩy mạnh ươm, chiết cây tại chỗ, nhất là cây bản địa, qua đó nâng cao tỷ lệ sống, chủ động nguồn giống, giảm phụ thuộc vào đất liền. Đồng thời, áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật như cải tạo đất bằng phân hữu cơ, sử dụng vật liệu giữ ẩm, ủ phân vi sinh, xây dựng hệ thống tưới tiết kiệm nước, thu gom và xử lý nước mưa.
Hiện nay, 100% đảo có khu trồng rau tập trung; nhiều đảo triển khai nhà lưới, giàn leo, mô hình thủy canh bán khép kín. Các mô hình này góp phần nâng cao hiệu quả tăng gia, cải thiện đời sống bộ đội.
Nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới
Nhiều loại cây bản địa có tỷ lệ sống cao, có loại đạt trên 90%. Một số đảo tự bảo đảm trên 70% nhu cầu rau xanh; sản lượng đạt từ 3 đến 5 tấn/năm. Các đảo như Phan Vinh A, Nam Yết, Sơn Ca, Núi Le C có nhiều cách làm hiệu quả, phù hợp thực tiễn.
Kết quả không chỉ thể hiện ở số lượng cây trồng mà còn ở sự cải thiện môi trường, nâng cao đời sống và chuyển biến nhận thức. Cây xanh góp phần tạo bóng mát, chắn gió, cải thiện vi khí hậu; tăng gia sản xuất nâng cao chất lượng bữa ăn; cảnh quan xanh, sạch góp phần ổn định tư tưởng, củng cố ý chí bám đảo, thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.
Cảnh quan xanh trên đảo Song Tử Tây sau khi triển khai chương trình “Xanh hóa Trường Sa”
Thực tiễn cho thấy, nơi nào cấp ủy, chỉ huy quan tâm đúng mức, tổ chức thực hiện chặt chẽ, nơi đó chương trình đạt hiệu quả bền vững. Đây là kinh nghiệm quan trọng cần tiếp tục phát huy.
Thời gian tới, cấp ủy, chỉ huy các cấp tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Quân chủng; đưa nội dung “xanh hóa” vào nghị quyết lãnh đạo; tăng cường kiểm tra, sơ kết, tổng kết, nhân rộng mô hình hiệu quả.
Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân chủ động xây dựng kế hoạch tiếp nhận, vận chuyển vật tư; phối hợp với các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp huy động nguồn lực; bảo đảm đầy đủ đất, phân bón, cây giống, thiết bị tưới phù hợp điều kiện đảo xa. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật mới; từng bước xây dựng mô hình sinh thái tự chủ, bền vững; phát huy vai trò các đảo có điều kiện thuận lợi trong cung cấp giống cây tại chỗ, nâng cao tỷ lệ sống, giảm chi phí vận chuyển.
Cán bộ, chiến sĩ đảo Sinh Tồn bên cột mốc chủ quyền trong khuôn viên cây xanh
Giai đoạn 2021–2024, chương trình đã huy động hơn 500.000 cây xanh, trên 400 tấn phân bón, gần 3.000 tấn đất dinh dưỡng; khoảng 90.000 cây được trồng trên các đảo. Năm 2025, Vùng tiếp nhận hơn 340.000 cây, trồng trên 200.000 cây; năm 2025 và quý I năm 2026 tiếp tục triển khai trồng, chăm sóc hàng trăm nghìn cây xanh, đồng thời phát huy hiệu quả vườn ươm tại chỗ.
“Xanh hóa Trường Sa” là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi quyết tâm cao và sự vào cuộc đồng bộ. Với vai trò là lực lượng nòng cốt trực tiếp quản lý, bảo vệ quần đảo Trường Sa, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện hiệu quả chương trình trong tình hình mới, góp phần xây dựng Trường Sa ngày càng xanh, vững chắc và bền vững./.
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn