Một số quy định mới về việc sử dụng thẻ căn cước công dân, căn cước điện tử và giấy chứng nhận căn cước

Nghị định quy định rõ ràng hàng loạt hành vi bị cấm, trong đó bao gồm: cấp, cấp đổi, cấp lại hoặc thu hồi thẻ căn cước trái quy định; giữ thẻ căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước không có căn cứ pháp luật; nhũng nhiễu, gây phiền hà hoặc phân biệt đối xử trong quá trình giải quyết thủ tục liên quan đến căn cước và cơ sở dữ liệu dân cư.

Ảnh minh họa

Ngoài ra, Nghị định cũng cấm các hành vi làm sai lệch hồ sơ, sổ sách; cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác; làm giả hoặc cố ý sửa chữa nội dung thẻ căn cước; cũng như hành vi sử dụng thẻ căn cước của người khác, hủy hoại thẻ căn cước hoặc thực hiện việc mua bán, trao đổi, khai thác trái phép dữ liệu dân cư. Những quy định này được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng cấp thiết, đặc biệt khi các giao dịch điện tử, định danh số và hệ thống căn cước điện tử đang trở nên phổ biến.

Nghị định quy định xử phạt đối với hành vi giữ thẻ căn cước của khách sau khi đã làm thủ tục nhận phòng. Theo Nghị định, đây được xem là hành vi chiếm đoạt, sử dụng trái phép giấy tờ tùy thân của công dân. So với trước đây, một số mức phạt tăng lên đáng kể. Cụ thể:

- Phạt cảnh cáo hoặc từ 500 nghìn đồng - 1 triệu đồng. Đây là nhóm vi phạm phổ biến nhất. Người dân có thể bị phạt nếu không xuất trình thẻ căn cước khi được yêu cầu kiểm tra. Ngoài ra, làm sai quy trình khi đi cấp, đổi, cấp lại thẻ hoặc không nộp lại thẻ theo yêu cầu của cơ quan chức năng cũng thuộc nhóm bị phạt này.

Những chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 12/2025

Trong tháng 12/2025, nhiều chính sách mới có hiệu lực, nổi bật là các chính sách liên quan đến dân tộc thiểu số; giao thông; xử lý vi phạm hành chính...

- Phạt từ 2 - 4 triệu đồng đối với những hành vi làm ảnh hưởng đến tính hợp pháp của thẻ như sử dụng thẻ của người khác, tẩy xóa hoặc sửa thông tin, làm hỏng thẻ hoặc không nộp lại thẻ khi thuộc diện phải nộp lạ

- Phạt từ 4 - 8 triệu đồng nếu cố tình khai báo sai sự thật, dùng thông tin giả hoặc cung cấp giấy tờ không đúng để được cấp thẻ căn cước, người vi phạm sẽ bị áp dụng mức phạt này. Đây là nhóm hành vi liên quan đến việc gian dối ngay trong quá trình làm thẻ.

- Phạt từ 8 - 10 triệu đồng. Đây là mức phạt cao nhất trong Nghị định 282 đối với các vi phạm về căn cước. Bao gồm việc sử dụng thẻ giả, dùng thẻ đã hết giá trị vào mục đích trái pháp luật, cầm cố thẻ căn cước hoặc cho thuê - thuê thẻ căn cước.

- Các mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân. Riêng đối với tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ tăng gấp đôi. Theo Nghị định 282, ngoài việc phạt tiền, người vi phạm có thể bị tịch thu giấy tờ liên quan hoặc buộc nộp lại những lợi ích có được từ hành vi sai phạm.

- Nghị định 282 đặt ra mức phạt cao hơn nhằm hạn chế việc lạm dụng, mua bán, cho thuê hay sử dụng sai mục đích thẻ căn cước - những hành vi ngày càng phức tạp trong thời gian gần đây. Người dân cần chú ý hơn khi mang theo, sử dụng và làm thủ tục liên quan đến thẻ căn cước để tránh vi phạm không đáng có.

Nghị định 282/2025/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/12/2025.

Dương Hưng (TH)