HQ Online - Bước sang thế kỷ XXI, Hải quân nhân dân Việt Nam có những bước phát triển mạnh mẽ trong tiến trình xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo trong tình hình mới. Trong hành trình vươn ra biển lớn ấy, lực lượng tàu ngầm – nòng cốt là Lữ đoàn 189 đã từng bước khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng, viết tiếp hành trình 40 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành đầy gian nan nhưng rất đỗi tự hào.
Tàu ngầm của Trung đoàn 196 thực hiện nhiệm vụ trên biển
Ngay từ những năm 80 của thế kỷ trước, Quân đội nhân dân Việt Nam đã sớm xác định tầm quan trọng của việc xây dựng lực lượng tàu ngầm hiện đại.
Những cán bộ, thủy thủ ưu tú đầu tiên được lựa chọn, cử đi đào tạo chuyên ngành tại Liên Xô với khát vọng đặt nền móng cho một lực lượng tác chiến dưới mặt biển trong tương lai. Mặc dù do điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, kế hoạch phải tạm dừng, song những tri thức, kinh nghiệm tích lũy được đã trở thành cơ sở quan trọng cho sự phát triển sau này.
Ngày 2/8/1996, Trung đoàn 196 Hải quân, đơn vị tàu ngầm đầu tiên được thành lập, đánh dấu bước đi mang tính nền tảng trong tiến trình hiện đại hóa Hải quân nhân dân Việt Nam. Đây là tiền đề quan trọng để từng bước xây dựng lực lượng tàu ngầm chính quy, từng bước tiếp cận và làm chủ khoa học công nghệ quân sự hiện đại.
Kíp tàu ngầm số 1 tập trung tại Đoàn An điều dưỡng 22 Hạ Long
Bước ngoặt lịch sử được mở ra vào năm 2011, khi khóa đào tạo thủy thủ tàu ngầm Kilo 636 đầu tiên của Lữ đoàn 189 được tổ chức tại Liên bang Nga.
Trong điều kiện học tập còn nhiều khó khăn, rào cản ngôn ngữ lớn, nội dung huấn luyện chuyên sâu, phức tạp, song với quyết tâm cao, các học viên đã nỗ lực vượt bậc, nhanh chóng tiếp thu, làm chủ kiến thức, kỹ năng khai thác, sử dụng trang bị hiện đại.
Thượng tá Phạm Văn Thuận, Thuyền trưởng Tàu 186 - Đà Nẵng, chia sẻ: “Chúng tôi xác định học không chỉ để hoàn thành nhiệm vụ trước mắt mà còn để làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Mỗi học viên đều nỗ lực hết mình, học ngày, học đêm để theo kịp chương trình”.
Chính tinh thần trách nhiệm, ý chí quyết tâm và lòng tự hào dân tộc đã giúp các học viên hoàn thành xuất sắc khóa đào tạo, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng tàu ngầm Việt Nam.
Gặp mặt, giao nhiệm vụ cho khối cơ quan và chỉ huy Lữ đoàn 189
Ngày 23/5/2013, Quân chủng Hải quân thành lập Phòng Tàu ngầm trực thuộc Bộ Tham mưu Hải quân, tạo bước phát triển mới trong công tác chỉ huy, quản lý và bảo đảm cho lực lượng. Chỉ ít ngày sau, ngày 29/5/2013, Lữ đoàn Tàu ngầm 189 chính thức được thành lập tại Cam Ranh – căn cứ quân sự trọng yếu, đánh dấu sự ra đời của lực lượng tàu ngầm cấp chiến dịch đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam.
Đầu năm 2014, tàu ngầm đầu tiên mang tên Hà Nội về nước, chính thức đưa Việt Nam trở thành quốc gia sở hữu lực lượng tác chiến dưới mặt biển. Những con tàu ngầm hiện đại tiếp theo lần lượt được biên chế, nhanh chóng hòa nhập đội hình chiến đấu, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp và khả năng bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Hoạt động trong môi trường đặc thù dưới lòng biển sâu, các cán bộ, thủy thủ tàu ngầm phải đối mặt với nhiều thử thách khắc nghiệt: không gian chật hẹp, thiếu ôxy, áp lực lớn, nhiều ngày không nhìn thấy ánh sáng mặt trời, không có thông tin liên lạc với đất liền. Những yếu tố đó đòi hỏi mỗi cá nhân phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí kiên cường và tinh thần kỷ luật nghiêm ngặt.
Trung tá Nguyễn Trọng Hồng, Chính trị viên Tàu 184 - Hải Phòng cho biết: "Chúng tôi luôn chú trọng xây dựng yếu tố chính trị, tinh thần cho bộ đội; rèn luyện khả năng chịu đựng, thích nghi với môi trường đặc thù, đồng thời xây dựng tập thể đoàn kết, thống nhất cao, sẵn sàng hoàn thành mọi nhiệm vụ".
Trong điều kiện vận hành đặc biệt, mỗi thao tác kỹ thuật đều phải chính xác tuyệt đối. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, công tác huấn luyện chuyên môn, rèn luyện thể lực, nâng cao khả năng hiệp đồng luôn được duy trì nghiêm túc, chặt chẽ.
Trung tá Đinh Tuấn Anh, Thuyền trưởng Tàu 187 - Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết, đơn vị thường xuyên tổ chức huấn luyện các nội dung thể lực chuyên biệt như bơi, chạy, xà đơn, xà kép…; đồng thời thực hiện tốt công tác điều dưỡng, phục hồi sức khỏe, bảo đảm thể lực cho bộ đội trong các chuyến đi biển dài ngày.
Cùng với đó, Lữ đoàn 189 đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy giá trị truyền thống “Vinh dự - Trách nhiệm; Lịch thiệp - Kỷ cương; Đoàn kết - Khiêm nhường; Kiên cường - Quyết thắng”, tạo động lực tinh thần để cán bộ, thủy thủ yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với đơn vị.
Sau gần 15 năm xây dựng và phát triển, cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn 189 đã hoàn toàn làm chủ tàu ngầm Kilo 636 hiện đại, thực hiện tốt nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tham gia bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo trong mọi tình huống. Lực lượng tàu ngầm ngày càng khẳng định vai trò là một trong những lực lượng đặc biệt tinh nhuệ, là nòng cốt trong thế trận quốc phòng toàn dân trên biển.
Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trao danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho Lữ đoàn 189
Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 12/8/2025, Lữ đoàn 189 vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phần thưởng cao quý thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với những đóng góp to lớn của đơn vị.
Thượng tá Hoàng Văn Đồng, Chính ủy Lữ đoàn 189 khẳng định: “Trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn 189 luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; không ngừng rèn luyện, nâng cao trình độ, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao”.
Phát huy truyền thống “Đoàn kết, kỷ luật, bí mật, quyết thắng”, cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn 189 hôm nay tiếp tục vững vàng nơi đầu sóng, thầm lặng nơi lòng biển sâu, làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại, góp phần cùng các đơn vị trong Quân chủng Hải quân bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Bài, ảnh: Hải Quang, Văn Phòng
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
