LÍNH ĐẢO YÊU VĂN NGHỆ (Kỳ 5): Nghị quyết 80 về văn hoá - Ánh sáng soi đường

Ngay từ những năm đầu cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã sớm khẳng định văn hóa là một mặt trận, gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Từ Đề cương về văn hóa Việt Nam năm 1943 với ba nguyên tắc “dân tộc, khoa học, đại chúng”, đến các nghị quyết thời kỳ đổi mới, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII và Nghị quyết số 33-NQ/TW, tư duy ấy ngày càng được bổ sung, phát triển, nhấn mạnh văn hóa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển, lấy con người làm trung tâm sáng tạo và thụ hưởng.

Tinh thần đó không chỉ hiện diện trong đời sống xã hội, mà còn lan tỏa mạnh mẽ nơi đảo xa, trong đời sống của những người lính Hải quân yêu văn nghệ. Ở nơi đầu sóng ngọn gió, những câu hát mộc mạc, những đêm giao lưu văn nghệ quần chúng đã trở thành “mạch nguồn mềm” nuôi dưỡng tâm hồn, gắn kết tình đồng chí, đồng đội, tiếp thêm sức mạnh để người lính vững vàng trước sóng gió. Văn nghệ quần chúng, từ chủ trương lớn của Đảng, đã đi vào đời sống một cách tự nhiên, trở thành điểm tựa tinh thần bền bỉ, góp phần bồi đắp bản lĩnh, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và lan tỏa sức sống văn hóa Việt Nam giữa trùng khơi Tổ quốc.

Giao lưu văn nghệ giữa khách từ đất liền với cán bộ, chiến sĩ đảo Trường Sa

Khép lại hành trình 21 ngày cùng con tàu hướng về Trường Sa, tôi trở lại đất liền trong cảm giác vẫn còn nguyên nỗi lưu luyến. Và thật đặc biệt, văn bản đầu tiên tôi đọc được khi vừa chạm bờ lại là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị “Về phát triển văn hóa Việt Nam”, ban hành ngày 7/1/2026. Những dòng chữ tưởng như khô khan ấy, trong khoảnh khắc ấy, lại ngân lên như một sự tiếp nối của hành trình - nơi lịch sử, hiện tại và khát vọng tương lai giao thoa. Trong những cuộc trò chuyện qua điện thoại, một nữ phóng viên từng học chuyên ngành lịch sử cũng chia sẻ rằng, hiếm có văn kiện nào khiến người đọc cảm nhận rõ đến vậy chiều sâu của truyền thống, sự thôi thúc của hiện tại và cả niềm tin lặng lẽ mà bền bỉ vào tương lai văn hóa dân tộc.

Với tôi, những dòng chữ tưởng như khô khan lại gợi lên cả một mạch nguồn suy ngẫm: “Thực tiễn lịch sử cho thấy, mỗi thời kỳ đất nước phát triển mạnh mẽ đều gắn liền với sự phát triển rực rỡ về văn hoá”. Đi qua những hòn đảo xa, chứng kiến đời sống tinh thần của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân nơi đầu sóng, tôi càng thấm thía rằng văn hóa không phải là điều gì xa xôi, mà hiện hữu trong từng câu hát, lời thơ, trong ánh mắt lạc quan và tình người ấm áp giữa trùng khơi.

Nghị quyết 80 cũng nhấn mạnh: “Các giá trị văn hoá phải được thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới”. Có lẽ, chính nơi đảo xa, nơi điều kiện còn nhiều thiếu thốn, lại là minh chứng sống động nhất cho sức mạnh ấy. Văn nghệ quần chúng, những đêm giao lưu giữa đoàn công tác, phóng viên các cơ quan báo chí với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân nơi đảo xa thực sự giản dị mà chân thành, đã trở thành điểm tựa tinh thần, hun đúc ý chí và lan tỏa niềm tin.

Những buổi chiều cuối xuân

Những buổi chiều cuối xuân thường trôi thật chậm. Nắng trải lên không gian một màu vàng cam lai láng.

Và khi Nghị quyết 80 đặt ra yêu cầu “kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, đại chúng và bác học, đời sống thực và không gian số”, tôi chợt nhận ra: Hành trình Trường Sa không chỉ là chuyến đi thăm và giao lưu, mà còn là một hành trình văn hóa. Ở đó, những giá trị truyền thống được nâng niu, tiếp nối trong một nhịp sống mới - nơi biển trời bao la vẫn ngân lên những giai điệu của hôm nay, mang theo khát vọng ngày mai.

Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa chính là “ngọn đuốc” soi đường trong giai đoạn mới, thể hiện tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh chính trị trong việc phát huy sức mạnh mềm của văn hóa. Nghị quyết không chỉ khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, mà còn đặt con người Việt Nam vào vị trí trung tâm - chủ thể sáng tạo, đồng thời là mục tiêu cao nhất của sự phát triển.

Từ những định hướng mang tính nền tảng, xuyên suốt và giàu tính dẫn dắt đó, nhiệm vụ xây dựng, phát triển văn hóa, văn học nghệ thuật trong Quân đội càng trở nên cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao đời sống tinh thần, mà còn là giải pháp quan trọng góp phần bồi đắp bản lĩnh chính trị, rèn luyện phẩm chất, hoàn thiện nhân cách cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới - lực lượng nòng cốt, tiên phong trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.

Trao đổi với chúng tôi đúng vào dịp Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba và kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống (15/3/1951 – 15/3/2026), Đại tá, Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc Nhà hát chia sẻ: Giữa khói lửa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tại xã La Bằng (Thái Nguyên), Tổng đội Văn công thuộc Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị) chính thức được thành lập. Trải qua 75 năm xây dựng và trưởng thành, từ những buổi biểu diễn trong hầm sâu, hang đá, giữa rừng già khét mùi bom đạn, Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội không ngừng lớn mạnh, trở thành đơn vị nghệ thuật cấp Bộ Quốc phòng, trực thuộc Tổng cục Chính trị.

Không chỉ là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, các thế hệ văn công quân đội còn mang lời ca, tiếng hát vượt trùng khơi đến với Trường Sa, nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc. Những chuyến đi của các đoàn văn công ra thăm đảo đã trở thành ký ức không thể phai mờ trong lòng cán bộ, chiến sĩ Hải quân. Giữa mênh mông biển trời, tiếng đàn, lời ca như tiếp thêm sức mạnh, sưởi ấm tâm hồn người lính, giúp họ vững vàng nơi tuyến đầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng…

Thật vậy, đi qua bao gian khó, hy sinh mà vẫn rực rỡ hào hùng, vinh quang của quân đội và dân tộc đã trở thành nguồn mạch cảm hứng bất tận, nuôi dưỡng tình yêu và nỗi nhớ da diết về biển đảo trong lòng mỗi văn nghệ sĩ, chiến sĩ. Chính từ những con sóng bạc đầu, những đêm dài canh gác nơi đầu sóng ngọn gió, họ đã không ngừng sáng tạo, thăng hoa, để mỗi lời ca, điệu múa, vần thơ đều chan chứa hơi thở Trường Sa, Hoàng Sa, góp phần lan tỏa và làm bừng sáng phong trào văn hóa, văn nghệ trong toàn quân.

Khi viết những dòng cuối cho loạt 5 kỳ “Lính đảo yêu văn nghệ”, trong tôi vẫn vẹn nguyên cảm xúc của giây phút chia tay những người lính nơi đảo xa - một nỗi lưu luyến lặng sâu mà tha thiết. Chuyến hải trình ấy không chỉ là hành trình vượt sóng, mà còn là hành trình chạm đến trái tim, nơi hình ảnh người lính Hải quân hiện lên bình dị mà kiêu hãnh, lặng thầm mà cao cả.

Trung Quân

 (Tiếp theo và hết)