Giữ hồn Tết từ gian bếp quê

Hơi ấm từ mái nhà quê

Những ngày cuối năm cũ, chuẩn bị đón năm mới luôn mang một sắc thái rất riêng, vừa vội vã, vừa lắng đọng. Đó là thời điểm con người tất bật hoàn tất công việc, thu xếp hành trang trở về với gia đình, đồng thời cũng là lúc lòng người lắng lại, hướng về những giá trị thân thương nhất. Trong không gian ấy, từng con đường, góc chợ, mái nhà đều như khoác lên mình chiếc áo mới, chan chứa hơi thở mùa xuân.

Chiều cuối năm, nắng đã nhạt dần, gió thoảng mát hơn. Trên các tuyến đường về quê, dòng người hối hả xuôi ngược, mang theo những gói quà, bao lì xì, những hy vọng nhỏ bé về một mùa xuân sum vầy. Ở các khu chợ, người bán hoa, kiểng, bánh mứt vẫn nán lại thêm chút nữa, mong bán hết hàng để kịp về nhà đón Giao thừa.

Trong mỗi gia đình, không khí chuẩn bị Tết diễn ra rộn ràng. Người quét dọn sân vườn, lau chùi bàn ghế, sửa sang cửa nẻo; người bày biện mâm ngũ quả, dưa hấu, hoa kiểng... Ở nhiều gia đình miền Tây, sự phân công công việc diễn ra rất tự nhiên. Đàn ông đảm nhận việc nặng nhọc, phụ nữ lo việc bếp núc, trẻ nhỏ phụ giúp những phần việc nhẹ. Tất cả cùng chung tay, không ai đứng ngoài guồng quay. Chính trong sự sẻ chia ấy, tình thân được bồi đắp một cách lặng lẽ mà bền bỉ.

Bánh phồng là một trong những món bánh được nhiều người miền Tây yêu thích

Trong gian bếp nhỏ, hình ảnh người mẹ, người bà tất bật bên bếp lửa hồng trở nên quen thuộc. Những mẻ mứt dừa, mứt chùm ruột, chuối phơi khô, bánh in, bánh tét… lần lượt được chuẩn bị. Mùi thơm của nếp mới, của nước cốt dừa, của đường thắng quyện trong khói bếp, tạo nên hương vị rất riêng của ngày Tết quê nhà.

Vui nhất vẫn là lúc cả gia đình cùng nhau gói bánh tét. Từng tàu lá được lau sạch, nếp được vo kỹ, từng khoanh thịt, đậu xanh được xếp ngay ngắn. Người gói khéo léo, người cột dây chắc tay, người nhóm lửa, canh nồi... Những đòn bánh vuông vức, đều đặn không chỉ là món ăn, mà còn là kết tinh của công sức, sự kiên nhẫn và tình yêu thương.

Chiều chạng vạng, sau nhiều giờ nấu, nồi bánh được vớt ra. Mâm cơm cúng rước ông bà được bày biện trang trọng: Bánh tét, thịt kho hột vịt, khổ qua hầm, dưa cải, dưa kiệu… Những món ăn dân dã, quen thuộc nhưng chứa đựng trọn vẹn tấm lòng của con cháu đối với tổ tiên.

Trước bàn thờ gia tiên, nén nhang được thắp lên trong không khí trang nghiêm. Mọi người thành kính cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi, gia đình hòa thuận. Sau nghi lễ, cả nhà quây quần bên mâm cơm, cùng thưởng thức thành quả của một năm lao động và những ngày chuẩn bị vất vả. Dù cuộc sống ngoài kia có bộn bề đến đâu, thì trong khoảnh khắc cuối năm, mái ấm gia đình vẫn là nơi bình yên nhất để trở về.

Vào dịp Tết, người dân thường gói bánh tét để dâng cúng ông bà, tổ tiên

Giữ hồn Tết trong từng đòn bánh, mẻ mứt

Lữ đoàn 955 tổ chức thi gói bánh chưng mừng Xuân Bính Ngọ

Ngày 14/2, tại Khánh Hòa, Lữ đoàn 955, Vùng 4 Hải quân tổ chức Hội thi gói bánh chưng mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa truyền thống ý ng...

Một nét đặc trưng nổi bật của ngày Tết ở nông thôn của tỉnh Đồng Tháp chính là việc duy trì nghề làm bánh, mứt truyền thống. Giữa thị trường hàng hóa ngày càng đa dạng, nhiều gia đình vẫn kiên trì giữ thói quen tự tay chế biến bánh, mứt để sử dụng và dâng cúng tổ tiên.

Tại khóm Tân Dân, phường Cao Lãnh, căn bếp nhỏ của gia đình bà Nguyễn Thị Thơ những ngày giáp Tết luôn đỏ lửa. Từ sáng sớm đến khuya, các thành viên tất bật vo nếp, lau lá, chuẩn bị nhân bánh, nhóm lửa nấu nồi bánh suốt đêm. Với bà Thơ, nồi bánh tét không chỉ là sản phẩm lao động, mà còn là biểu tượng của mùa xuân và sự sum vầy.

“Nấu bánh vất vả lắm, phải canh lửa mấy tiếng liền, nhưng quen rồi. Tết mà không có nồi bánh thì thấy thiếu hẳn không khí xuân”, bà Thơ chia sẻ. Không chỉ phục vụ gia đình, bà còn nhận gói bánh cho bà con trong và ngoài địa phương, góp phần tăng thu nhập cho gia đình mỗi dịp cuối năm.

Từng lớp nếp trắng, từng khoanh nhân thịt, đậu xanh được xếp ngay ngắn như gửi gắm ước mong về một năm mới sung túc, đủ đầy. Với nhiều người dân, giá trị của bánh tét không nằm ở hình thức hay giá bán, mà ở sự chân thành, tỉ mỉ của người làm ra.

Không chỉ có bánh tét, nghề làm mứt truyền thống cũng được gìn giữ ở nhiều vùng quê. Tại ấp Hòa Định 2, xã Phong Hòa, gia đình bà Đỗ Thị Sương đã gắn bó với nghề làm mứt gần 20 năm. Mỗi năm, từ tháng 10 âm lịch, bà bắt đầu chuẩn bị nguyên liệu, phơi mứt trước sân, tạo nên khung cảnh đặc trưng của những ngày cuối năm.

Theo bà Sương, làm mứt đòi hỏi sự kiên nhẫn và kinh nghiệm. Từ khâu chọn nguyên liệu, sơ chế, phơi nắng đến sên đường đều phải thực hiện cẩn thận. “Chỉ cần sơ suất là hỏng cả mẻ”, bà nói. Đặc biệt, gia đình bà không sử dụng phẩm màu hay chất bảo quản, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

Nhờ giữ chữ tín và chất lượng, sản phẩm mứt của gia đình bà Sương luôn được khách hàng tin tưởng. Mỗi dịp Tết, bà làm ra nhiều loại mứt như chuối phồng, me, gừng, dừa, chùm ruột, bí đao… mang đậm hương vị quê nhà.

Mứt me được nhiều người ưa chuộng và dùng trong những ngày tết

Với nhiều hộ dân, nghề làm bánh, mứt không chỉ giúp tăng thu nhập, mà còn là cách giữ nghề truyền thống, truyền lại cho con cháu. Những buổi tối quây quần bên gian bếp, cùng nhau gói bánh, sên mứt, kể chuyện năm cũ, bàn chuyện năm mới đã trở thành “lớp học” tự nhiên về văn hóa và đạo lý gia đình.

Nhiều bạn trẻ khi tham gia cùng cha mẹ, ông bà trong những công việc ấy đã hiểu hơn về giá trị của lao động, của sự kiên trì và lòng biết ơn. Qua đó, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa được hình thành một cách tự nhiên, bền vững.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi mọi thứ có thể mua sẵn, những đòn bánh tét tự gói, những mẻ mứt nhà làm vẫn giữ được chỗ đứng riêng. Bởi lẽ, trong từng miếng bánh, miếng mứt không chỉ có hương vị tự nhiên, mà còn có cả tình cảm, ký ức và sự chăm chút của người làm ra.

Từ những mái nhà sum họp chiều cuối năm đến những gian bếp đỏ lửa suốt đêm, từ nồi bánh tét nghi ngút khói đến sân nhà phơi đầy mứt, tất cả đã tạo nên bức tranh sinh động về Tết quê Đồng Tháp. Đó là bức tranh dung dị nhưng sâu sắc, phản ánh sự gắn bó giữa con người với gia đình, quê hương và truyền thống. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, việc gìn giữ nếp xưa-từ mâm cơm cúng ông bà, nồi bánh tét, mẻ mứt quê-chính là cách để người dân Đồng Tháp giữ lại “hồn Tết”, giữ lại sợi dây gắn kết các thế hệ.

Và khi tiếng nhạc xuân vang lên, khi pháo hoa Giao thừa rực sáng trên bầu trời, trong mỗi mái nhà nhỏ, hơi ấm gia đình vẫn lặng lẽ lan tỏa. Đó chính là nền tảng để mỗi người vững tin bước vào năm mới, mang theo niềm hy vọng về một mùa xuân an lành, hạnh phúc và tràn đầy yêu thương.

Theo QĐND điện tử