Giải phóng quần đảo Trường Sa – khẳng định quyền chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam

Trước hết, cần nhận thức rõ rằng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa không phải là một tuyên bố đơn thuần mà được hình thành và củng cố qua nhiều thế kỷ lịch sử.

Từ thời các chúa Nguyễn, nhà Nguyễn, Việt Nam đã xác lập, thực thi và bảo vệ chủ quyền một cách liên tục, hòa bình và phù hợp với luật pháp quốc tế. Các đội Hoàng Sa, Bắc Hải được triều đình cử ra khai thác, cắm mốc, đo đạc và quản lý quần đảo. Nhiều tài liệu lịch sử, bản đồ cổ trong và ngoài nước đã ghi nhận rõ ràng điều này, tạo nên cơ sở pháp lý vững chắc khẳng định chủ quyền không thể phủ nhận của Việt Nam đối với Trường Sa.

Bộ đội Hải quân giải phóng đảo Song Tử Tây ngày 14/4/1975. Ảnh: Tư liệu

Trong bối cảnh lịch sử hiện đại, việc giải phóng quần đảo Trường Sa diễn ra vào những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã mang ý nghĩa đặc biệt to lớn. Đây không chỉ là một chiến thắng về mặt quân sự mà còn là sự tiếp nối truyền thống bảo vệ lãnh thổ thiêng liêng của dân tộc. Các lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam đã vượt qua muôn vàn khó khăn, hiểm nguy, tổ chức lực lượng, triển khai chiến dịch một cách thần tốc, táo bạo và hiệu quả. Việc tiếp quản và kiểm soát các đảo thuộc quần đảo Trường Sa đã giúp Việt Nam củng cố thực quyền quản lý, tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ chủ quyền lâu dài.

Giải phóng Trường Sa cũng là minh chứng rõ ràng cho nguyên tắc “chủ quyền đi đôi với thực thi chủ quyền”. Trong luật pháp quốc tế, việc một quốc gia có đầy đủ bằng chứng lịch sử và pháp lý là chưa đủ, mà còn cần thể hiện sự quản lý thực tế, liên tục và hòa bình đối với lãnh thổ. Sau khi giải phóng, Việt Nam đã nhanh chóng thiết lập hệ thống hành chính, xây dựng cơ sở hạ tầng, tổ chức lực lượng bảo vệ và đảm bảo đời sống cho cán bộ, chiến sĩ cũng như người dân sinh sống, làm việc tại đây. Những hoạt động này không chỉ phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội mà còn khẳng định sự hiện diện hợp pháp, liên tục của Việt Nam trên quần đảo.

Đoàn công tác thăm đảo Song Tử Tây 

Bên cạnh ý nghĩa pháp lý và chính trị, việc giải phóng Trường Sa còn có giá trị to lớn về chiến lược quốc phòng – an ninh. Quần đảo này nằm ở vị trí trọng yếu trên tuyến hàng hải quốc tế, có vai trò như “lá chắn” bảo vệ đất liền từ hướng biển. Việc kiểm soát Trường Sa giúp Việt Nam chủ động hơn trong việc giám sát, phòng thủ, ngăn chặn các nguy cơ xâm phạm chủ quyền. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để phát triển lực lượng hải quân, cảnh sát biển, kiểm ngư, góp phần bảo vệ hòa bình, ổn định trong khu vực.

Không thể không nhắc đến ý nghĩa kinh tế của Trường Sa. Biển Đông nói chung và khu vực quần đảo Trường Sa nói riêng có nguồn tài nguyên phong phú, bao gồm hải sản, dầu khí và các tiềm năng năng lượng tái tạo. Việc làm chủ và khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên này góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của đất nước. Tuy nhiên, việc khai thác phải luôn đi đôi với bảo vệ môi trường và tuân thủ luật pháp quốc tế, nhằm giữ gìn hệ sinh thái biển cho các thế hệ mai sau.

Chùa trên đảo Đá Tây

Sự kiện giải phóng Trường Sa còn mang ý nghĩa sâu sắc về tinh thần dân tộc. Đó là biểu hiện của lòng yêu nước, của ý chí không khuất phục trước bất kỳ thế lực nào xâm phạm chủ quyền. Lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam ngày đêm canh giữ biển đảo, đối mặt với sóng gió khắc nghiệt, chính là biểu tượng sống động của tinh thần “vì Tổ quốc quên mình”. Họ không chỉ bảo vệ từng tấc đất, tấc biển mà còn bảo vệ danh dự và lòng tự hào dân tộc.

Sẵn sàng chiến đấu cao, không bị động bất ngờ

Những ngày qua, Lữ đoàn 162 (Vùng 4 Hải quân) đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp sẵn sàng chiến đấu bảo vệ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, các hoạt động kỷ n...

Trong bối cảnh hiện nay, tình hình Biển Đông vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Tranh chấp chủ quyền giữa các quốc gia trong khu vực đòi hỏi Việt Nam phải kiên trì, khôn khéo và nhất quán trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Giải phóng Trường Sa cách đây 51 năm là một cơ sở quan trọng để Việt Nam tiếp tục khẳng định lập trường: giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Đồng thời, Việt Nam cũng cần tăng cường hợp tác quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Một yếu tố không thể thiếu trong việc khẳng định và bảo vệ chủ quyền là vai trò của toàn dân. Mỗi người dân Việt Nam, dù ở trong nước hay nước ngoài, đều có trách nhiệm nâng cao nhận thức về chủ quyền biển đảo, lan tỏa thông tin chính xác, đấu tranh với những luận điệu sai trái, xuyên tạc; giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, pháp lý và ý nghĩa của Trường Sa là nhiệm vụ lâu dài, nhằm xây dựng một thế hệ công dân có ý thức trách nhiệm và lòng tự hào dân tộc sâu sắc.

Đoàn công tác Bộ Quốc phòng và Quân chủng Hải quân tặng quà cho các ngư dân miền Trung ra khai thác, đánh bắt hải sản trên vùng biển Trường Sa năm 2026

Ngoài ra, việc phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền cũng là một hướng đi quan trọng. Khuyến khích ngư dân vươn khơi bám biển, hỗ trợ họ về phương tiện, kỹ thuật và pháp lý không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn góp phần khẳng định sự hiện diện của Việt Nam trên các vùng biển truyền thống. Các chương trình dân sự hóa một số đảo, xây dựng cơ sở hạ tầng, trường học, trạm y tế… tại Trường Sa cũng là minh chứng cho sự quản lý toàn diện, lâu dài và hòa bình của Việt Nam.

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể khẳng định rằng việc giải phóng quần đảo Trường Sa là một thành tựu to lớn, mang ý nghĩa lịch sử và thời đại sâu sắc. Đây không chỉ là chiến thắng của riêng một giai đoạn mà còn là kết tinh của truyền thống yêu nước, ý chí độc lập và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam. Sự kiện này đã và đang tiếp tục khẳng định một chân lý: chủ quyền lãnh thổ là thiêng liêng, bất khả xâm phạm, và mọi nỗ lực bảo vệ chủ quyền đều phải dựa trên cơ sở chính nghĩa, luật pháp và sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc.

Ca sĩ Đoàn Văn công Quân khu 9 biểu diễn giao lưu văn nghệ với cán bộ, chiến sĩ đảo Trường Sa

Trong tương lai, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo, trong đó có Trường Sa, vẫn sẽ đặt ra nhiều thách thức. Tuy nhiên, với nền tảng lịch sử vững chắc, với sự đồng lòng của toàn dân và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, Việt Nam hoàn toàn có đủ cơ sở và niềm tin để tiếp tục giữ vững chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ. Giải phóng Trường Sa không chỉ là một sự kiện đã qua, mà còn là nguồn động lực, là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi người Việt Nam đối với Tổ quốc hôm nay và mai sau.

Bài, ảnh: Duy Khánh