HQVN - Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KH CN, ĐMST và CĐS) đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và nâng cao sức mạnh quân sự của các quốc gia. Đối với lĩnh vực quân sự, sự phát triển của KHCN đã làm thay đổi sâu sắc phương thức tiến hành chiến tranh, nghệ thuật quân sự, tổ chức lực lượng và xây dựng quân đội.
Đối với Việt Nam, Đảng ta xác định phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia là đột phá chiến lược, là động lực chủ yếu để phát triển đất nước nhanh và bền vững, đồng thời tạo cơ sở quan trọng để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
KHCN có vai trò quan trọng, là động lực xây dựng Hải quân hiện đại. Hiện đại hóa Hải quân thực chất là quá trình hiện đại hóa con người, tổ chức và trang bị kỹ thuật trên cơ sở thành tựu KHCN tiên tiến. KHCN góp phần rất quan trọng nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Hải quân; giúp tăng khả năng trinh sát, giám sát, chỉ huy, điều hành và sử dụng hiệu quả vũ khí trang bị kỹ thuật hiện đại; tạo cơ sở để hiện đại hóa tổ chức lực lượng, phương thức tác chiến và công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật; nâng cao khả năng quản lý, bảo vệ chủ quyền biển đảo; phát hiện sớm nguy cơ, xử trí hiệu quả tình huống trên biển; tạo điều kiện xây dựng môi trường làm việc số, "Hải quân số" và từng bước hình thành năng lực tác chiến trong không gian mạng.
Viện Kỹ thuật Hải quân thực hiện nhiệm vụ sửa chữa đạn ngư lôi. Ảnh: Mạnh Tưởng
Nhiệm vụ phát triển KHCN, CĐS trong xây dựng HQNDVN hiện đại tập trung những nhiệm vụ chủ yếu đó là: Phát triển khoa học quân sự hải quân; trong đó tập trung nghiên cứu lý luận nghệ thuật quân sự, nghệ thuật tác chiến trên biển theo phương thức tác chiến hiện đại, vũ khí công nghệ cao; dự báo xu hướng chiến tranh hiện đại; phát triển tư duy tác chiến hiện đại phù hợp với điều kiện Việt Nam. Nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển công nghệ đóng tàu quân sự hiện đại, vũ khí, trang bị công nghệ cao; tiếp nhận, khai thác làm chủ, bảo quản, sửa chữa và cải tiến các loại vũ khí, khí tài hiện đại; từng bước làm chủ công nghệ lõi. Đẩy mạnh CĐS, tập trung xây dựng hạ tầng số đồng bộ; số hóa dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây trong chỉ huy, điều hành và quản lý lực lượng. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong huấn luyện; xây dựng hệ thống mô phỏng, thực tế ảo, trung tâm huấn luyện số; nâng cao chất lượng huấn luyện sát thực tế chiến đấu. Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo đội ngũ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, kỹ sư, chuyên gia công nghệ thông tin, an ninh mạng, điện tử, tự động hóa và công nghệ.
Trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo, Hải quân nhân dân Việt Nam (HQNDVN) là lực lượng nòng cốt. Vì vậy, phát triển KHCN, ĐMST và CĐS trở thành yêu cầu khách quan, cấp thiết để xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, khả năng quản lý và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ, mục tiêu, yêu cầu phát triển KHCN, CĐS xây dựng HQNDVN hiện hiện đại, đáp ứng với yêu cầu xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới cần tập trung thực hiện tốt các giải pháp cơ bản sau:
Trước hết, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ về vai trò của KHCN. Đây là giải pháp có ý nghĩa quyết định. Cần quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về phát triển KHCN, ĐMST và CĐS; xác định đây là động lực quan trọng để xây dựng Hải quân hiện đại. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải nhận thức rõ làm chủ KHCN chính là làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, nâng cao sức mạnh chiến đấu của đơn vị.
Thứ hai, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học quân sự và khoa học công nghệ vào thực hiện nhiệm vụ. Tập trung nghiên cứu nghệ thuật tác chiến hải quân trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao; ứng dụng các thành tựu mới của KHCN vào huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng biển và bảo vệ chủ quyền biển đảo. Chú trọng nghiên cứu các giải pháp công nghệ phục vụ tác chiến điện tử, tác chiến mạng và chỉ huy tự động hóa.
Thứ ba, xây dựng nguồn nhân lực KHCN chất lượng cao. Con người là nhân tố trung tâm của quá trình ĐMST. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn sâu, làm chủ công nghệ hiện đại. Đẩy mạnh đào tạo ngoại ngữ, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và các chuyên ngành công nghệ biển cho cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật.
Chuẩn Đô đốc Đỗ Văn Yên, Phó Chính ủy Hải quân (thứ ba từ trái sang) kiểm tra kíp trực Trạm ra đa 595, Trung đoàn 551, Vùng 5 Hải quân thực hiện nhiệm vụ trên đảo Hòn Khoai
Thứ tư, nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển đóng mới tàu quân sự hiện đại, vũ khí trang bị đặc chủng, phương tiện không người lái, khí tài trinh sát, tác chiến điện tử; năng lực làm chủ, khai thác hiệu quả vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác kỹ thuật; đẩy mạnh nghiên cứu cải tiến kỹ thuật, tăng tuổi thọ và hiệu quả sử dụng vũ khí, trang bị. Từng bước làm chủ công nghệ bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cấp các loại tàu, khí tài, vũ khí hiện đại, giảm phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ bên ngoài.
Thứ năm, đẩy mạnh CĐS, xây dựng “Hải quân số”. Tập trung xây dựng hạ tầng số đồng bộ, cơ sở dữ liệu số dùng chung; phát triển hệ thống quản lý, điều hành, chỉ huy trên môi trường số. Từng bước hình thành mô hình “Hải quân số”, “đơn vị số”, bảo đảm thông tin thông suốt, chính xác, kịp thời phục vụ lãnh đạo, chỉ huy và thực hiện nhiệm vụ.
Thứ sáu, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, tiềm lực KHCN. Ưu tiên đầu tư cho Viện Kỹ thuật Hải quân, cách nhà máy, trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, cơ sở mô phỏng huấn luyện, trung tâm dữ liệu và các dự án công nghệ trọng điểm. Kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư trang bị hiện đại với phát triển tiềm lực KHCN lâu dài của Quân chủng.
Nội dung thi trắc nghiệm lý thuyết ở các hội thi cấp Quân chủng đều được thực hiện trên hệ thống máy tính
Thứ bẩy, phát huy phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và ĐMST. Xây dựng môi trường khuyến khích nghiên cứu khoa học trong toàn Quân chủng; động viên cán bộ, chiến sĩ tích cực nghiên cứu, đề xuất sáng kiến, cải tiến kỹ thuật phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo đảm kỹ thuật. Gắn phong trào sáng kiến với các cuộc vận động của Quân đội và Hải quân.
Thứ tám, tăng cường hợp tác, liên kết trong nghiên cứu và phát triển KH, CN. Đẩy mạnh phối hợp với các học viện, nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài Quân đội; tiếp thu có chọn lọc các thành tựu KHCN tiên tiến của thế giới. Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển KHCN quân sự với phát triển KHCN quốc gia và kinh tế biển.
Để xây dựng HQNDVN cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, phát triển KHCN, ĐMST và CĐS phải được xác định là một trong những khâu đột phá chiến lược. Thực hiện đồng bộ các giải pháp trên sẽ góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân chủng Hải quân, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo và lợi ích quốc gia-dân tộc trên biển trong tình hình mới.
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
