Cốt cách thủy thủ tàu ngầm Việt Nam

Nếu nhìn từ bên ngoài, tàu ngầm là biểu tượng của sức mạnh hiện đại, của công nghệ và vũ khí tiên tiến. Nhưng với những thủy thủ bên trong con tàu, điều làm nên sức mạnh thật sự lại không chỉ nằm ở vũ khí hay trang bị, mà nằm ở cốt cách thủy thủ Lữ đoàn 189. Và cốt cách ấy được đúc kết ngắn gọn trong giá trị xuyên suốt: Đoàn kết đặc biệt - Kỷ luật đặc biệt - Bí mật đặc biệt.

Hành trình ấy bắt đầu từ ngày 20/6/2011, khi Lữ đoàn 189 chính thức được thành lập trên cơ sở Đoàn 189 thuộc Bộ Tham mưu Hải quân. Đây là dấu mốc quan trọng thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trước yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc trong tình hình mới; mở ra giai đoạn mới trong tiến trình xây dựng và phát triển lực lượng tàu ngầm Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Thủ trưởng Lữ đoàn 189 kiểm tra hội thao kíp chiến đấu. Ảnh: TTV

Từ Đoàn 189 thuộc Bộ Tham mưu Hải quân, cán bộ, thủy thủ được lựa chọn, đào tạo ngoại ngữ trong nước, sau đó cử sang Liên bang Nga học tập trong điều kiện huấn luyện khắc nghiệt. Đây là môi trường mà mỗi ngày đều là một thử thách: kiến thức rộng, nhiều nội dung lần đầu được tiếp cận, cường độ huấn luyện cao, khí hậu khắc nghiệt, áp lực lớn và yêu cầu chính xác tuyệt đối.

Thượng tá Nguyễn Tiến Đoạt, Lữ đoàn trưởng cho biết: “Điều khó khăn nhất không phải là tiếp cận cái mới, mà là làm chủ nó trong điều kiện hoàn toàn khác biệt so với kinh nghiệm đã có. Nhưng chính trong gian khó, bản lĩnh người thủy thủ tàu ngầm được hình thành. Chỉ sau 19 tháng, toàn bộ kíp tàu đầu tiên đã biến “không” thành “có”, hoàn thành chương trình huấn luyện tiếp nhận tàu ngầm Kilo 636, được phía bạn đánh giá cao, tạo nền tảng quan trọng cho bước phát triển tiếp theo”.

Cán bộ, thuỷ thủ Tàu 186 huấn luyện đấu tranh bảo vệ sức sống tàu. Ảnh: TTV

Đầu năm 2013, lực lượng trở về nước, bước vào giai đoạn tiếp nhận tàu ngầm và huấn luyện chuyển giao - một nhiệm vụ mang tính quyết định. Đây là thời điểm mà mọi thứ đều phải bắt đầu lại theo nghĩa rộng hơn: từ tài liệu kỹ thuật, quy trình vận hành, đến phương pháp tổ chức huấn luyện, công tác đảm bảo kỹ thuật. Các kíp tàu vừa học, vừa dịch tài liệu, vừa xây dựng quy trình khai thác, từng bước làm chủ hệ thống trang bị kỹ thuật hiện đại trên tàu ngầm Kilo 636.

Trong giai đoạn này, tinh thần “khổ luyện thành tài, miệt mài thành giỏi” trở thành phương châm xuyên suốt. Mỗi cán bộ, thủy thủ không chỉ học để vận hành, mà học để hiểu sâu bản chất kỹ thuật, để có thể xử lý mọi tình huống trong điều kiện thực tế dưới lòng biển sâu - nơi không dành chỗ cho những sai sót.

Chỉ trong giai đoạn 2014-2017, toàn bộ 6/6 tàu ngầm Kilo đã được đưa vào đội hình chiến đấu của Quân chủng Hải quân, vượt tiến độ đề ra. Đây là bước tiến mang tính đột phá, đánh dấu sự trưởng thành nhanh chóng của lực lượng tàu ngầm Việt Nam, từ tiếp nhận sang làm chủ và sẵn sàng chiến đấu.

Trung tâm Huấn luyện Vùng 2 hoàn thành tốt nhiệm vụ 6 tháng đầu năm

Chiều 18/6, tại phường Nhơn Trạch (TP. Đồng Nai), Trung tâm Huấn luyện, Vùng 2 Hải quân tổ chức Hội nghị quân chính 6 tháng đầu năm 2026. Chuẩn Đô đốc Trần M...

Hành trình 15 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành cũng chính là hành trình của hàng trăm chuyến hải trình huấn luyện, kết hợp trinh sát, với hàng nghìn giờ lặn trong điều kiện phức tạp, xa bờ, dài ngày. Các nội dung huấn luyện ngày càng nâng cao, từ làm chủ các bài bắn ngư lôi, thả thủy lôi, đến hiệp đồng chống ngầm với tàu mặt nước và trực thăng, huấn luyện đối kháng giữa các tàu ngầm. Mỗi bài tập đều đòi hỏi sự chính xác, phối hợp nhịp nhàng và kỷ luật tuyệt đối.

Phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật luôn được chỉ huy Lữ đoàn 189 quan tâm, tạo kiện để các quân nhân phát huy. Ảnh: TTV 

Trong toàn bộ hành trình ấy, điều được nhấn mạnh nhiều nhất không phải là vũ khí hay trang bị kỹ thuật mà chính là con người. Theo Thượng tá Hoàng Văn Đồng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Lữ đoàn: Ba yếu tố cốt lõi tạo nên sức mạnh của các kíp tàu ngầm chính là đoàn kết đặc biệt, kỷ luật đặc biệt và bí mật đặc biệt. Đây không chỉ là yêu cầu nhiệm vụ, mà đã trở thành nền tảng văn hóa, động lực tinh thần của thủy thủ tàu ngầm.

Đoàn kết trong môi trường tàu ngầm không đơn thuần là sự gắn bó, mà là sự phụ thuộc lẫn nhau trong không gian sinh tồn khép kín dưới lòng biển sâu. Thượng tá Lê Trung Hiếu, Chính trị viên Tàu ngầm 182-Hà Nội chia sẻ: “Khi con tàu lặn xuống biển sâu, mọi người đều phải đặt niềm tin tuyệt đối vào đồng đội. Một sai sót nhỏ của một cá nhân có thể ảnh hưởng đến toàn bộ con tàu, nên sự phối hợp phải đạt đến mức thuần thục và chính xác cao nhất”.

Đại úy Lương Quang Hiến, Sĩ quan Điện toán, Tàu ngầm 184-Hải Phòng cho biết: “Những ngày tháng học tập, công tác rồi cùng nhau đi biển thực hiện nhiệm vụ giúp chúng tôi hiểu nhau hơn. Trên tàu, mọi người luôn quan tâm, hỗ trợ nhau trong công việc cũng như cuộc sống. Chính sự đoàn kết ấy giúp mỗi người thêm vững vàng, tự tin khi thực hiện nhiệm vụ”.

Kỷ luật trong môi trường ấy không chỉ là chấp hành mệnh lệnh, mà là thói quen được hình thành từ huấn luyện, từ thực tiễn công tác hằng ngày. Mọi thao tác vận hành đều phải đúng quy trình, đúng thời điểm, đúng vị trí. Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Trịnh Hùng Dũng, nhân viên, Tàu ngầm 183 - TP.Hồ Chí Minh cho biết: “Trên tàu ngầm, kỷ luật trở thành phản xạ tự nhiên, bởi chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn của con tàu, tính mạng của đồng đội và nhiệm vụ chung của đơn vị”.

Công tác bảo quản, bảo dưỡng tàu luôn được duy trì nghiêm. Ảnh: TTV

Từ huấn luyện tại bến đến thực hiện nhiệm vụ trên biển, từ trực ca đến khai thác, sử dụng trang bị kỹ thuật, mọi hoạt động đều được thực hiện theo quy trình chặt chẽ. Mỗi thủy thủ không chỉ phải nắm chắc chuyên môn, thuần thục kỹ năng mà còn phải chấp hành nghiêm kỷ luật, mệnh lệnh của người chỉ huy. Thượng tá Phạm Văn Thuận, Thuyền trưởng Tàu 186 - Đà Nẵng khẳng định: “Kỷ luật đối với thuỷ thủ tàu ngầm không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố sống còn. Chúng tôi luôn chú trọng xây dựng ý thức tự giác chấp hành kỷ luật, xây dựng tác phong chính quy cho mỗi cán bộ, thủy thủ. Khi kỷ luật trở thành nhu cầu tự thân thì sức mạnh chiến đấu của con tàu sẽ được nâng lên”.

Bên cạnh đoàn kết và kỷ luật, bí mật là là yếu tố mang tính sống còn - một phẩm chất đặc trưng tạo nên nét riêng của thủy thủ tàu ngầm. Trong chiến tranh hiện đại cũng như trong thực hiện nhiệm vụ thời bình, yếu tố bí mật luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lực lượng tàu ngầm. Vì thế, giữ bí mật đã trở thành văn hóa “nghề nghiệp” của mỗi thủy thủ. Đại úy Lăng Vũ Tuấn, Trưởng ngành Hàng hải, Tàu ngầm 185 - Khánh Hòa chia sẻ: “Thủy thủ tàu ngầm quen với sự thầm lặng. Chúng tôi hiểu rằng giữ bí mật là giữ an toàn cho nhiệm vụ, cho đơn vị và cũng là trách nhiệm đối với Tổ quốc”.

Thuỷ thủ tàu ngầm huấn luyện đấu tranh bảo vệ sức sống tàu. Ảnh: TTV

Cũng theo Thượng tá Hoàng Văn Đồng, văn hóa đặc trưng của người thủy thủ ngầm được kết tinh từ thực tiễn 15 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, thể hiện qua các giá trị: vinh dự, trách nhiệm - lịch thiệp, kỷ cương - đoàn kết, khiêm nhường - kiên cường, quyết thắng. Xây dựng văn hóa thủy thủ tàu ngầm thực chất là xây dựng thủy thủ tàu ngầm không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí “sắt đá”, tinh thần “thép”, đạo đức tốt, tác phong chuẩn mực, biết đoàn kết, khiêm nhường và luôn có ý chí quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao; đó là xây dựng hình ảnh thủy thủ tàu ngầm đẹp từ lời nói đến hành động, đẹp từ trong gia đình đến ngoài xã hội.

15 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành là một chặng đường đáng tự hào nhưng cũng mới chỉ là điểm khởi đầu trên hành trình phát triển của đơn vị Anh hùng. Phía trước vẫn còn nhiều nhiệm vụ mới, yêu cầu mới đặt ra đối với cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn 189. Giữa biển sâu thăm thẳm, những con tàu vẫn âm thầm thực hiện nhiệm vụ. Và trên mỗi con tàu ấy, những thủy thủ tàu ngầm vẫn tiếp tục viết tiếp câu chuyện về lòng trung thành, bản lĩnh và khát vọng cống hiến.

Trần Văn Côn