HQ Online - Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra nhiều xu hướng sáng tạo hình ảnh thu hút đông đảo người dùng mạng xã hội. Chỉ với một bức ảnh chân dung và vài dòng mô tả, người dùng có thể tạo ra những hình ảnh mang phong cách điện ảnh, cổ trang, hoạt hình hoặc những bức chân dung chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi và tính giải trí đó là những nguy cơ tiềm ẩn về an toàn thông tin, đặc biệt là nguy cơ lộ, lọt dữ liệu cá nhân khi người dùng tùy tiện tải hình ảnh lên các nền tảng AI không rõ nguồn gốc.
Để tạo ra hình ảnh theo yêu cầu, người dùng thường phải cung cấp ảnh khuôn mặt, ảnh gia đình, ảnh trẻ em hoặc những hình ảnh có chứa thông tin nhận dạng cá nhân. Một số ứng dụng còn yêu cầu quyền truy cập thư viện ảnh, camera, thông tin thiết bị hoặc đề nghị người dùng đăng nhập bằng tài khoản mạng xã hội.
Đáng lo ngại, nhiều người có thói quen chấp nhận toàn bộ điều khoản sử dụng mà không tìm hiểu dữ liệu của mình sẽ được thu thập, lưu trữ và xử lý như thế nào. Trong khi đó, hình ảnh khuôn mặt là dữ liệu có khả năng nhận dạng cá nhân; khi kết hợp với họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, số điện thoại và các thông tin khác, chúng có thể trở thành nguồn dữ liệu phục vụ việc xây dựng hồ sơ cá nhân hoặc khai thác cho những mục đích trái pháp luật.
Ảnh minh họa
Nguy cơ càng trở nên nghiêm trọng khi dữ liệu được đưa lên những nền tảng thiếu minh bạch về chính sách bảo mật. Người dùng có thể không biết hình ảnh của mình được lưu giữ trong bao lâu, có bị sử dụng để huấn luyện mô hình AI hoặc chia sẻ cho bên thứ ba hay không. Nếu hệ thống bị tấn công hoặc dữ liệu bị khai thác trái phép, những hình ảnh này có thể bị sử dụng để giả mạo danh tính, tạo hình ảnh và video giả (deepfake), lừa đảo trực tuyến, bôi nhọ danh dự, uy tín hoặc thực hiện các hành vi chiếm đoạt tài sản.
Để phòng ngừa những rủi ro trên, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân khi sử dụng các ứng dụng AI. Trước khi tải ảnh lên, cần kiểm tra nguồn gốc, mức độ uy tín của ứng dụng, đọc kỹ chính sách bảo mật và điều khoản sử dụng; chỉ cấp những quyền truy cập thực sự cần thiết.
Không tùy tiện tải lên hình ảnh căn cước công dân, giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng, hình ảnh riêng tư hoặc những bức ảnh có chứa thông tin về địa chỉ, nơi làm việc. Về phương diện pháp lý, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đã thiết lập khuôn khổ pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân trước các hoạt động thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu cá nhân.
Do đó, việc khai thác hình ảnh, thông tin cá nhân phải tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan.
Có thể thấy, AI là thành tựu công nghệ mang lại nhiều lợi ích thiết thực, nhưng việc sử dụng thiếu thận trọng có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường. Một bức ảnh đẹp có thể chỉ mang lại niềm vui trong chốc lát, nhưng dữ liệu cá nhân một khi đã bị phát tán trái phép thì rất khó kiểm soát và khắc phục hậu quả.
Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo trước các trào lưu trên mạng xã hội, sử dụng AI một cách thông minh, có trách nhiệm, không đánh đổi quyền riêng tư và an toàn thông tin của bản thân, gia đình chỉ để chạy theo một xu hướng nhất thời.
Văn Phương (TH)
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
