Sau Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất năm 1946, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược đặt ra những nhiệm vụ mới cho ngành văn hóa. Cụ thể, văn hóa vừa góp phần bảo vệ nền độc lập, vừa tham gia xây dựng đời sống và con người của xã hội mới. Đưa văn hóa thâm nhập sâu vào toàn bộ cuộc kháng chiến, biến văn hóa thành một mặt trận, trận địa sắc bén để phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ hai diễn ra từ ngày 16 đến ngày 20/7/1948 tại Đào Giã, Thanh Ba, Phú Thọ (nay thuộc xã Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ), tiếp tục xác định phương hướng phát triển văn hóa gắn với nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc, tập hợp lực lượng hoạt động văn hóa, góp phần đưa những tư tưởng đặt ra từ Hội nghị năm 1946 vào thực tiễn cách mạng.
Các đại biểu dự Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, tháng 11/1946. Ảnh tư liệu Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trong các giai đoạn tiếp theo, những quan điểm nền tảng về vai trò của văn hóa tiếp tục được kế thừa, bổ sung và phát triển phù hợp với yêu cầu của từng thời kỳ. Văn hóa ngày càng gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ nâng cao dân trí, phát triển giáo dục, xây dựng đời sống mới, hình thành các thiết chế phục vụ đời sống tinh thần, kết hợp giữa gìn giữ truyền thống văn hóa tốt đẹp và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Năm 2021, nhân kỷ niệm 75 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ ba tổ chức vào ngày 24/11/2021 nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, đây là một sự kiện có ý nghĩa bước ngoặt, khẳng định tầm nhìn chiến lược và sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa.
Hội nghị tiếp nối mạch nguồn truyền thống quy tụ và hiệu triệu đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, trí thức, văn nghệ sĩ cùng toàn thể lực lượng làm công tác văn hóa; qua đó thống nhất tư tưởng, đúc kết thực tiễn, hoàn thiện phương hướng và cổ vũ hành động mạnh mẽ, đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực đột phá cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Năm 2026 đánh dấu mốc son lịch sử - kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), thời điểm chứng kiến bước chuyển mình mang tính chiến lược trong việc hoàn thiện đường lối, chủ trương và chính sách phát triển văn hóa Việt Nam. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 và Quốc hội thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam chính là sự cụ thể hóa mang tầm vĩ mô, tạo hành lang chính trị - pháp lý vững chắc để khơi thông nguồn lực, đồng bộ cơ chế và thúc đẩy hành động toàn diện.
Sự gắn kết chặt chẽ giữa mạch nguồn tư tưởng từ Hội nghị năm 1946 với các quyết sách mang tính thời đại hôm nay đặt ra yêu cầu cấp thiết: Phải tiếp tục thắp sáng và phát huy giá trị tốt đẹp của văn hóa, con người Việt Nam, biến văn hóa thành sức mạnh nội sinh trường tồn cho sự nghiệp phát triển đất nước nhanh và bền vững.
HQVN
(Còn nữa)
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
