HQ Online - Trong suốt hành trình đấu tranh cách mạng, xây dựng và phát triển đất nước, quần đảo Trường Sa luôn là dấu ấn thiêng liêng trong trái tim mỗi người Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước, của Quân đội nhân dân Việt Nam và đặc biệt là sự đồng hành của đồng bào cả nước, cán bộ, công chức, quân và dân đặc khu Trường Sa đã vượt qua vô vàn gian khó, kiên trì bám đảo, bám biển, xây dựng Trường Sa ngày càng phát triển toàn diện.
Cả nước vì Trường Sa-Trường Sa vì Tổ quốc
Đặc khu Trường Sa nằm ở phía Đông và Đông Nam bờ biển Việt Nam, bao gồm toàn bộ quần đảo Trường Sa – phần lãnh thổ thiêng liêng không thể tách rời của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Ngày 9/12/1982, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định 193/HĐBT thành lập huyện Trường Sa thuộc tỉnh Đồng Nai. Cũng trong tháng 12 năm đó, tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa VII quyết nghị sáp nhập huyện Trường Sa vào tỉnh Phú Khánh. Đến năm 1989, khi tỉnh Phú Khánh được chia tách, Trường Sa trở thành đơn vị hành chính thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Quân dân Trường Sa đón thủy phi cơ DHC-6 ra thăm đảo. Ảnh: Trọng Thiết
Ngày 10/11/2025, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa công bố sắp xếp đơn vị hành chính xã đảo đợt 1, công nhận đặc khu Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hòa, đánh dấu bước chuyển quan trọng trên chặng đường hoàn thiện mô hình quản lý hành chính phù hợp đặc thù vùng biển đảo chiến lược.
Ngày 9/12 hằng năm trở thành ngày truyền thống của đặc khu Trường Sa – là dịp để quân dân cả nước tri ân, tưởng nhớ những thế hệ đã hy sinh, cống hiến cho chủ quyền biển đảo Trường Sa thiêng liêng.
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chú trọng khuyến khích ngư dân khai thác hải sản tại ngư trường Trường Sa. Mỗi con tàu vươn khơi, mỗi ngư dân bám biển đều là “cột mốc sống”, góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên vùng biển rộng lớn chiến lược.
Đặc khu Trường Sa hiện sở hữu nhiều âu tàu, làng chài, trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá, tại các đảo như Song Tử Tây, Đá Tây, Sinh Tồn, Tốc Tan, Trường Sa. Các âu tàu đủ sức tiếp nhận tàu trọng tải lớn, hỗ trợ neo đậu, sửa chữa, tiếp nhiên liệu, cung ứng lương thực, thực phẩm và đặc biệt là nơi tránh trú an toàn cho ngư dân khi mùa mưa bão đến.
Ngày mới ở đảo Song Tử Tây
Đảo Đá Tây hỗ trợ gạo cho ngư dân ra khai thác hải sản tại Trường Sa khi gặp biển động
Bên cạnh nhiệm vụ kỹ thuật – hậu cần, lực lượng Hải quân và các đơn vị trên đảo luôn sát cánh cùng ngư dân. Những chuyến cứu nạn, chữa bệnh, hỗ trợ lương thực, nước ngọt... là hình ảnh quen thuộc và đầy nghĩa tình giữa biển khơi.
Nhờ những chính sách phù hợp, Trường Sa không chỉ giữ vững sự hiện diện dân sự, mà còn từng bước trở thành điểm tựa quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển, bảo vệ tài nguyên và chủ quyền quốc gia.
Cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại
Với sự quan tâm của Trung ương và tỉnh Khánh Hòa và các địa phương trong cả nước, hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội tại đặc khu ngày càng hoàn thiện. Trên các đảo lớn đã hình thành các công trình dân sinh hiện đại: Nhà khách Thủ đô, Nhà truyền thống Trường Sa, Nhà tưởng niệm Bác Hồ, Công viên Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tượng đài Trần Hưng Đạo, chùa trên các đảo, trường học, trạm dịch vụ hậu cần nghề cá…
Giao lưu văn hóa văn nghệ trên đảo Sinh Tồn
Điện mặt trời và điện gió được triển khai rộng rãi, đáp ứng phần lớn nhu cầu sinh hoạt và nhiệm vụ quân sự. Nhiều hệ thống lọc nước biển thành nước ngọt có công suất lớn đã giúp quân dân trên đảo cải thiện chất lượng cuộc sống.
Cảnh quan trên đảo ngày càng xanh nhờ nỗ lực trồng cây phong ba, bàng vuông, mù u – những loài cây biểu tượng của sức sống mãnh liệt trước gió mặn biển khơi.
Tất cả các điểm trường ở Trường Sa đều giảng dạy từ mẫu giáo đến lớp 5. Chất lượng giáo dục được duy trì ổn định, giáo viên đạt chuẩn, phương pháp giảng dạy ngày càng hiện đại.
Ngoài học văn hóa, học sinh trên đảo còn được bộ đội Hải quân hướng dẫn rèn luyện thể chất, tổ chức trò chơi vận động, kể chuyện truyền thống cách mạng. Những bài học về lòng dũng cảm, tinh thần kiên cường của cha ông trở thành hành trang quý báu bồi đắp tình yêu biển đảo cho các em.
Kiều bào với Trường Sa
Ngành y tế quân – dân y kết hợp tại Trường Sa được trang bị nhiều máy móc hiện đại: máy siêu âm, máy thở, thiết bị xét nghiệm, hệ thống hội chẩn từ xa Telemedicine kết nối trực tiếp với Bệnh viện 108, Bệnh viện 175 và Viện Y học Hải quân. Nhờ đó, nhiều ca bệnh khó được xử lý kịp thời ngay trên đảo, cứu sống nhiều ngư dân gặp nạn.
Ngày 29/4/1975, quần đảo Trường Sa được giải phóng, góp phần vào Đại thắng mùa Xuân 1975. Trải qua nhiều giai đoạn, Trường Sa trở thành kho tàng giá trị về lịch sử, quân sự, văn hóa biển.
Năm 2011, Khánh Hòa xếp hạng “Bia chủ quyền đảo Song Tử Tây và đảo Nam Yết” là di tích lịch sử cấp tỉnh. Năm 2014, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận các bia chủ quyền này là di tích lịch sử quốc gia, khẳng định ý nghĩa to lớn trong quá trình xác lập và thực thi chủ quyền.
Tháng 6/2020, Trường Sa vinh dự có 4 cây di sản Việt Nam, gồm phong ba ở Song Tử Tây, mù u ở Sơn Ca và Sinh Tồn, bàng vuông 8 nhánh ở Nam Yết – những “chứng nhân sống” của lịch sử, văn hóa và môi trường biển đảo.
Trên các đảo, hệ thống đài khí tượng – hải đăng hoạt động 24/7, không chỉ phục vụ quan trắc mà còn khẳng định sự hiện diện liên tục của Việt Nam trên Biển Đông. Ánh đèn hải đăng mỗi đêm như nhịp thở của Tổ quốc nơi đầu sóng.
Đặc khu Trường Sa luôn chú trọng xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, kết hợp chặt chẽ thế trận quốc phòng toàn dân với an ninh nhân dân. Lực lượng vũ trang được tăng cường xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và năng lực sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc vùng biển đảo được giao.
Trường Sa vừa là lá chắn thép, vừa là hậu phương vững vàng, là điểm tựa niềm tin cho ngư dân và toàn dân tộc trong hành trình bước vào kỷ nguyên mới.
Hướng tới tầm nhìn lớn-Trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển
Ngày 28/1/2022, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 09-NQ/TW về phát triển Khánh Hòa đến 2030, tầm nhìn 2045. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành chương trình hành động, định hướng phát triển Trường Sa thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước.
Quân dân Trường Sa chia tay đoàn công tác ra thăm đảo
Đây là tầm nhìn chiến lược thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước nhằm khai thác hiệu quả lợi thế địa quân sự – địa kinh tế của khu vực Trường Sa. Mục tiêu này mang ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với người dân đặc khu Trường Sa, mà còn đối với cả nền kinh tế biển quốc gia.
Thượng tá Phạm Tiến Điệp, Chính trị viên đảo Trường Sa kiểm tra và động viên bộ đội thực hiện tốt nhiệm vụ
Quân và dân đặc khu Trường Sa đang nỗ lực triển khai nhiều nhiệm vụ then chốt: tập trung xây dựng hậu cần nghề cá hiện đại; phát triển ngư nghiệp và kinh tế biển bền vững; mở rộng các hoạt động dịch vụ biển, hỗ trợ dân sự; gắn phát triển kinh tế – xã hội với củng cố quốc phòng – an ninh; giữ vững chủ quyền theo luật pháp Việt Nam và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982)...
Ngày nay Trường Sa không chỉ là điểm tựa chiến lược, mà còn là nơi nuôi dưỡng khát vọng vươn ra biển lớn của dân tộc Việt Nam.
Bài, ảnh: Hải Hà
43 năm xây dựng và phát triển, Trường Sa đã vinh dự nhận nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Lao động hạng Nhì (2017); Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (2014); Huân chương Lao động hạng Nhất (2022). Nhiều tập thể và cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó có đảo Trường Sa, đảo Song Tử Tây, đảo Nam Yết.
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về
bhqdt@baohaiquanvietnam.vn
