THÀNH CÔNG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM - GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ Ý NGHĨA ĐỐI VỚI XÂY DỰNG HQND VIỆT NAM HIỆN NAY

Hơn 8 thập kỷ đã trôi qua, nhưng giá trị lịch sử của cuộc cách mạng vĩ đại ấy không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn tiếp tục soi sáng sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới. Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung và Hải quân nhân dân Việt Nam nói riêng, Cách mạng Tháng Tám không chỉ để lại bài học về nghệ thuật lãnh đạo cách mạng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, mà còn cung cấp những giá trị chiến lược có ý nghĩa trực tiếp đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Điều đầu tiên làm nên thành công của Cách mạng Tháng Tám là đường lối chiến lược đúng đắn của Đảng. Đó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mục tiêu độc lập dân tộc với sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; giữa chuẩn bị lâu dài với hành động quyết đoán; giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang; giữa sức mạnh dân tộc với sự vận động của tình hình quốc tế. Khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, Đảng đã nhận diện chính xác “thời cơ ngàn năm có một”, phát động Tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước và giành thắng lợi nhanh chóng.

Nhìn dưới góc độ quân sự, đây là thắng lợi của nghệ thuật chỉ đạo chiến lược. Thời cơ không phải tự nhiên xuất hiện mà được chuẩn bị bằng quá trình xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, căn cứ địa cách mạng và thế trận lòng dân trong nhiều năm. Khi “thế”, “lực” và “thời” hội tụ, cách mạng chuyển từ chuẩn bị sang hành động với tốc độ rất cao, tạo nên ưu thế áp đảo về chính trị, tinh thần và tổ chức.

Đối với Hải quân nhân dân Việt Nam hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Trong bối cảnh tình hình Biển Đông diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, việc nhận diện đúng tình hình, dự báo chính xác xu thế phát triển và chủ động chuẩn bị các phương án bảo vệ chủ quyền biển, đảo từ sớm, từ xa chính là sự kế thừa tư duy chiến lược của Cách mạng Tháng Tám trong điều kiện mới.

Một trong những nhân tố quyết định thắng lợi năm 1945 là sức mạnh của nhân dân. Cách mạng Tháng Tám không phải là thắng lợi của một lực lượng quân sự đơn thuần mà là cuộc nổi dậy của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng. Chính sức mạnh của hàng triệu quần chúng đã làm tê liệt bộ máy thống trị, khiến đối phương dù còn lực lượng quân sự nhưng không còn khả năng kiểm soát tình hình.

Bài học ấy được vận dụng sâu sắc trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân trên biển hiện nay. Hải quân nhân dân Việt Nam không hoạt động tách rời Nhân dân mà luôn dựa vào Nhân dân, gắn bó với Nhân dân và phục vụ Nhân dân. Ngư dân không chỉ là lực lượng phát triển kinh tế biển mà còn là “cột mốc sống”, là thành phần quan trọng của thế trận quốc phòng trên biển. Mỗi chuyến tàu vươn khơi bám biển vừa góp phần phát triển kinh tế, vừa khẳng định chủ quyền quốc gia. Sự phối hợp giữa Hải quân, Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư và ngư dân tạo thành sức mạnh tổng hợp để quản lý, bảo vệ vững chắc vùng biển của Tổ quốc.

Cách mạng Tháng Tám còn khẳng định giá trị đặc biệt của thế trận lòng dân. Trước khi giành chính quyền, Đảng đã xây dựng được niềm tin sâu sắc trong Nhân dân; khi thời cơ đến, nhân dân tự giác đứng lên bảo vệ thành quả cách mạng. Đây chính là nền tảng tạo nên sức mạnh bền vững của dân tộc.

Thành công của Cách mạng Tháng Tám cũng chứng minh vai trò quyết định của sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng. Trong thời khắc quyết định của lịch sử, sự lãnh đạo thống nhất đã tạo nên sự thống nhất về ý chí, hành động và sức mạnh của cả dân tộc.

Đây cũng là nguyên tắc bất di bất dịch trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam và Hải quân nhân dân Việt Nam. Trước yêu cầu xây dựng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, giữ vững sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố bảo đảm Quân chủng luôn trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; không dao động trước những tác động của cạnh tranh chiến lược, chiến tranh thông tin và các thủ đoạn chống phá trên không gian mạng.

Một bài học lớn của Cách mạng Tháng Tám là chuẩn bị lực lượng từ trước khi tình huống xảy ra. Đảng đã chuẩn bị cán bộ, tổ chức, lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địa trong nhiều năm. Chính sự chuẩn bị ấy giúp cách mạng hành động nhanh, quyết đoán và hiệu quả khi thời cơ xuất hiện.

Trong xây dựng Hải quân hiện nay, bài học này được thể hiện ở yêu cầu xây dựng lực lượng theo hướng hiện đại; đầu tư đồng bộ về con người, tổ chức, vũ khí, trang bị, công nghệ, hậu cần và công nghiệp quốc phòng; nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo; tăng cường khả năng trinh sát, cảnh giới, dự báo chiến lược và làm chủ khoa học - công nghệ quân sự hiện đại. Chuẩn bị tốt trong thời bình chính là điều kiện để giữ vững hòa bình và ngăn ngừa xung đột từ sớm.

Cách mạng Tháng Tám - 1945, để lại bài học sâu sắc về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Năm 1945, Đảng đã tận dụng sự thay đổi của cục diện quốc tế để giành thắng lợi. Ngày nay, bài học ấy được vận dụng thông qua đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; kết hợp quốc phòng, an ninh với đối ngoại quốc phòng và hội nhập quốc tế; xây dựng lòng tin chiến lược; tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh biển, tìm kiếm cứu nạn, bảo vệ môi trường biển và bảo đảm tự do hàng hải trên cơ sở luật pháp quốc tế. Đối với Hải quân nhân dân Việt Nam, điều đó đòi hỏi phải vừa giữ vững nguyên tắc bảo vệ chủ quyền quốc gia, vừa chủ động hội nhập quốc tế, nâng cao năng lực hợp tác, trao đổi kinh nghiệm, tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình, diễn tập nhân đạo và xây dựng môi trường hòa bình, ổn định trên biển.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, bài học từ Cách mạng Tháng Tám càng đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy chiến lược. Hải quân hiện đại không chỉ mạnh về tàu chiến, tên lửa hay vũ khí công nghệ cao mà còn phải mạnh về chất lượng nguồn nhân lực, năng lực chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tác chiến điện tử, tác chiến không gian mạng, quản trị dữ liệu và khả năng ra quyết định nhanh trong môi trường tác chiến đa miền. Đó là sự kế thừa tư tưởng “chuẩn bị trước một bước” của Cách mạng Tháng Tám trong điều kiện chiến tranh hiện đại.

Kỷ niệm thắng lợi Cách mạng Tháng Tám không chỉ là dịp ôn lại trang sử vẻ vang của dân tộc mà còn là cơ hội để khẳng định những giá trị trường tồn của nghệ thuật lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Đối với Hải quân nhân dân Việt Nam, những bài học về nắm chắc thời cơ, phát huy sức mạnh toàn dân, xây dựng thế trận lòng dân, chuẩn bị lực lượng từ sớm, giữ vững sự lãnh đạo của Đảng và kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại vẫn là nền tảng tư tưởng, phương châm hành động và nguồn sức mạnh để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.