GIỮ "MẠCH SỐNG" ĐIỆN SẠCH GIỮA TRÙNG KHƠI - Bài 2: Điện luôn sáng trên những "pháo đài thép"

Năm 2009, bắt đầu từ Nhà giàn DK1/12 và DK1/21, những hệ thống pin năng lượng mặt trời đầu tiên đã được lắp đặt trong chương trình “Chung tay thắp sáng nhà giàn DK1” do Báo Tuổi trẻ tổ chức. Những tấm pin mang theo tình cảm của đất liền đã góp thêm ánh sáng cho cuộc sống của người lính giữa biển xa.

Hơn 15 năm trôi qua, ánh sáng trên các nhà giàn hôm nay không còn là câu chuyện của riêng một chương trình hay một chuyến hải trình. Đó là kết quả của quá trình đầu tư, xây dựng, hiện đại hóa, tổ chức bảo đảm hậu cần - kỹ thuật của Quân đội, Quân chủng Hải quân, cùng sự chung tay của các cơ quan, đơn vị, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân cả nước. Các nhà giàn từng bước được bổ sung, hoàn thiện nhiều nguồn bảo đảm năng lượng điện, trong đó có hệ thống pin năng lượng mặt trời, máy phát điện, ắc quy dự phòng... Từ đây, điều kiện sinh hoạt, công tác của bộ đội đã được cải thiện rõ rệt.

Nhưng có điện không có nghĩa là có thể sử dụng điện tùy ý. Giữa biển khơi, mỗi nhà giàn là một vị trí độc lập, xa đất liền. Điện năng không chỉ phục vụ chiếu sáng, quạt, tủ lạnh, máy bơm nước hay các thiết bị sinh hoạt khác, mà quan trọng hơn là bảo đảm cho thông tin liên lạc, quan sát, trực canh, huấn luyện, học tập và vận hành nhiều trang bị phục vụ nhiệm vụ canh trực. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là bảo đảm đủ điện mà còn phải sử dụng hợp lý, duy trì khả năng dự phòng và khai thác hiệu quả từng nguồn năng lượng hiện có.

Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp (QNCN) Đặng Văn Tiến, nhân viên Cơ điện Nhà giàn DK1/21 (Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân) là một trong những người hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Trên 10 năm gắn bó với nhà giàn, anh đã trải qua những giai đoạn mà điều kiện bảo đảm năng lượng còn vô cùng khó khăn, rồi lại được chứng kiến sự thay đổi từng ngày của hệ thống trang thiết bị điện trên các nhà giàn. “Ở giữa biển khơi, năng lượng có ý nghĩa hết sức quan trọng với chúng tôi, cũng như cơm ăn, nước uống và không khí để thở. Bởi vậy, cán bộ, chiến sĩ thường xuyên kiểm tra, sử dụng tiết kiệm và bảo đảm các thiết bị luôn hoạt động tốt, an toàn” - anh Tiến chia sẻ.

Hơn 10 năm làm nhân viên Cơ điện gắn bó với nhà giàn cũng là chừng ấy năm Đặng Văn Tiến làm bạn với tiếng máy, đường dây, tủ điện, hệ thống ắc quy và những lần kiểm tra thiết bị trong điều kiện thời tiết không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Anh Tiến cho biết thêm: Dù điều kiện cơ sở vật chất bảo đảm cho nhà giàn ngày càng tốt hơn nhưng yêu cầu đối với người làm công tác cơ điện không vì thế mà nhẹ đi. Ngược lại, càng nhiều thiết bị thì việc quản lý, khai thác càng phải chặt chẽ. Trên nhà giàn, các thiết bị phải được kiểm tra theo chế độ, những dấu hiệu bất thường phải được phát hiện sớm để xử lý. Máy phát điện, hệ thống ắc quy, đường dây, thiết bị đóng cắt và các nguồn cung cấp điện khác đều phải được theo dõi, bảo dưỡng thường xuyên. Trong môi trường hơi muối, độ ẩm, gió mạnh và thời tiết khắc nghiệt thì công việc ấy càng đòi hỏi sự tỉ mỉ của mỗi người. Chúng tôi phải thường xuyên quan sát, kiểm tra thì sự cố mới được phát hiện và xử lý kịp thời.

Thiếu tá QNCN Lê Văn Minh, nhân viên Cơ điện Nhà giàn DK1/10 (Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân) cho rằng: Giữ nguồn năng lượng trên nhà giàn không phải nhiệm vụ của riêng nhân viên cơ điện. Để sử dụng hiệu quả nguồn điện trước hết mỗi cán bộ, chiến sĩ phải hình thành ý thức tiết kiệm điện ngay từ những việc rất nhỏ. Khi rời khỏi phòng thì tắt những thiết bị không cần thiết. Khi vận hành máy thì sử dụng đúng công suất, đúng thời gian. Khi phát hiện thiết bị có dấu hiệu bất thường thì báo ngay cho người phụ trách. Điều quan trọng là mọi người đều phải có tinh thần trách nhiệm để tiết kiệm phải trở thành thói quen trong sinh hoạt, công tác hằng ngày.

Những việc ấy thoạt nhìn rất nhỏ nhưng ở nơi mọi nguồn bảo đảm từ đất liền ra đều phải vượt qua một hành trình dài, sự chủ động và tiết kiệm trong từng khâu lại có ý nghĩa thiết thực. Năng lượng vừa bảo đảm đời sống sinh hoạt của bộ đội, vừa góp phần duy trì hiệu năng, hiệu quả các trang bị kỹ thuật trong trực canh sẵn sàng chiến đấu.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết khá nhiều biện pháp tiết kiệm điện của bộ đội nhà giàn. Như ở Nhà giàn DK1/20 (Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân), cán bộ, chiến sĩ tuyệt đối không sử dụng ấm siêu tốc; khi ra khỏi phòng phải tắt điện, tắt quạt; ban ngày không bật bóng điện; buổi tối không có công việc liên quan cũng hạn chế sử dụng điện chiếu sáng. Đơn vị xác định phải ưu tiên điện cho các thiết bị rađa, thông tin và cơ yếu làm việc.

Vào mùa thời tiết tốt thì nấu cơm buổi sáng có thể dùng điện năng lượng tổng. Nếu thời tiết xấu, điện yếu thì dùng máy nổ loại 5kW (máy nhỏ) để nổ máy phục vụ nấu cơm. Các nhà giàn hiếm khi sử dụng nhiều trang thiết bị có tải lớn cùng một lúc. Vào mùa thời tiết xấu thì bộ đội hạn chế sử dụng các thiết bị ban đêm, thậm chí có thể ngắt nguồn các khu vực không cần thiết. Ngoài ra, khi điện năng lượng tổng toàn nhà giàn yếu, bộ đội sử dụng quạt tích điện và bóng đèn tích điện cá nhân (ban ngày nạp, tối sử dụng).

Thiếu tá Lê Hoàng Sáng, Chính trị viên Nhà giàn DK1/20 (Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân) chia sẻ: Để tiết kiệm điện chúng tôi thực hiện phương châm sử dụng điện hợp lý, phân phối tải phù hợp, tắt các thiết bị khi không sử dụng, ưu tiên các thiết bị tiêu thụ điện có chế độ tiết kiệm và công suất phù hợp. Các bóng đèn thắp sáng thì sử dụng loại bóng led công nghệ mới, hạn chế dùng đèn sợi đốt.

Từ những việc cụ thể ở từng nhà giàn, yêu cầu sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng được Tiểu đoàn DK1 (Vùng 2 Hải quân) duy trì gắn với công tác quản lý, bảo đảm đời sống và thực hiện nhiệm vụ. Thiếu tá Nguyễn Phan Thế Anh, Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn DK1 cho biết: Đặc thù của các nhà giàn là hoạt động độc lập trên biển, điều kiện bảo đảm khác xa đất liền. Vì vậy, cùng với bảo đảm đầy đủ cho nhiệm vụ, đơn vị đặc biệt chú trọng quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng, vật tư và trang bị được cấp.

Theo Thiếu tá Nguyễn Phan Thế Anh, muốn tiết kiệm hiệu quả thì trước hết phải làm cho bộ đội hiểu đúng về tiết kiệm. Đó không phải là hạn chế những nhu cầu thiết yếu, càng không phải sử dụng điện một cách máy móc mà là sử dụng đúng mục đích, đúng nhu cầu, đúng thời điểm. Đồng thời, chủ động quản lý, bảo dưỡng để thiết bị hoạt động ổn định, hạn chế hỏng hóc, lãng phí. Từ nhận thức đó, chỉ huy các nhà giàn duy trì nền nếp kiểm tra, nhắc nhở đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn phát huy trách nhiệm trong quản lý, vận hành thiết bị. Mỗi cán bộ, chiến sĩ tự giác thực hiện tiết kiệm điện trong sinh hoạt và công tác.

Thiếu tá QNCN Đặng Văn Tiến khẳng định: Thiết bị được cung cấp điện tốt hơn thì công việc thuận lợi hơn, nhưng nếu không biết sử dụng, bảo quản thì vẫn có thể lãng phí. Người làm cơ điện không chỉ làm chủ thiết bị mà còn phải có ý thức sử dụng đúng và sử dụng vừa tiết kiệm mà vẫn hiệu quả.

Và đó cũng là điều Thiếu tá QNCN Lê Văn Minh thường xuyên nhắc đến trong công việc của mình. Theo anh, trên nhà giàn không có việc gì là nhỏ nếu nó liên quan đến an toàn và khả năng duy trì nhiệm vụ. Một đầu nối được kiểm tra kịp thời, một thiết bị được tắt đúng lúc, một dấu hiệu bất thường được báo sớm... đều góp phần giữ cho hệ thống điện vận hành ổn định.

Nhìn từ công việc của hai người lính cơ điện, có thể thấy câu chuyện tiết kiệm năng lượng ở các nhà giàn không nằm ở một khẩu hiệu hay một đợt phát động. Nó hiện diện trong từng ca trực, từng lần kiểm tra, từng thao tác vận hành thiết bị và cả những thói quen tưởng như rất bình thường của người lính. Đúng như nhận định của Thiếu tá Nguyễn Phan Thế Anh: “Bảo đảm năng lượng điện phải đi đôi với sử dụng hiệu quả. Tiết kiệm phải bắt đầu từ ý thức và được duy trì bằng nền nếp”.

Chiều xuống trên biển. Từng tấm pin năng lượng mặt trời lặng lẽ hấp thụ những tia nắng cuối ngày. Bên trong nhà giàn, bộ đội chuẩn bị bước vào ca trực đêm. Các thiết bị được từng đôi tay thoăn thoắt kiểm tra, nguồn điện được tính toán, những công việc thường ngày vẫn diễn ra trong trật tự. Khi màn đêm phủ xuống, ánh điện lại hiện lên giữa trùng khơi.

Để có được những nguồn ánh sáng trên các “pháo đài thép” giữ biển hôm nay, là cả một hành trình dài: từ những ngày thiếu thốn đến chủ động hơn về nguồn năng lượng; từ việc “có điện để dùng” đến “biết sử dụng điện hiệu quả”; từ những giải pháp kỹ thuật đến ý thức tự giác của mỗi cán bộ, chiến sĩ. Dưới nguồn sáng ấy, những người lính nhà giàn DK1 vẫn vững vàng tay súng, giữ bình yên biển trời quê hương.