

Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, nhìn lại chặng đường hơn 71 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành của Hải quân nhân dân Việt Nam (HQNDVN) càng thấy rõ sức sống bền bỉ của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập, tự do, về biển đảo và xây dựng lực lượng Hải quân. Chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” đã trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, hun đúc ý chí, bản lĩnh và quyết tâm của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ; tiếp tục soi sáng hành trình xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm nòng cốt bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo (CQBĐ) của Tổ quốc.

Độc lập, tự do là khát vọng cháy bỏng, là giá trị thiêng liêng mà dân tộc Việt Nam đã phải đánh đổi bằng biết bao máu xương trong suốt chiều dài dựng nước và giữ nước. Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do của dân tộc. 21 năm sau, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, trong Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước ngày 17/7/1966, Người khẳng định chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Từ lời tuyên bố về quyền độc lập của dân tộc đến lời hiệu triệu bảo vệ độc lập bằng mọi giá là một mạch tư tưởng nhất quán, kết tinh ý chí, khí phách và sức mạnh Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.
Dưới ngọn cờ độc lập, tự do, quân và dân ta đã vượt qua muôn vàn gian khổ, hy sinh, làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Từ đó, chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” trở thành tài sản tinh thần vô giá, cổ vũ các thế hệ người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đối với HQNDVN, chân lý ấy gắn bó mật thiết với tầm nhìn chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh về biển đảo. Ngày 10/4/1956, nói chuyện tại Hội nghị cán bộ cải cách miền biển, Người chỉ rõ: “Đồng bằng là nhà, mà biển là cửa. Giữ nhà mà không giữ cửa có được không?”. Cách nói giản dị nhưng hàm chứa tư duy chiến lược sâu sắc: Biển là không gian sinh tồn, phát triển, đồng thời là hướng phòng thủ đặc biệt quan trọng của đất nước.

Trước đó, ngày 7/5/1955, Bộ Quốc phòng ra Nghị định số 284/NĐ-A thành lập Cục Phòng thủ bờ bể - tiền thân của Quân chủng Hải quân. Trong những năm đầu xây dựng lực lượng, bộ đội Hải quân 3 lần được đón Bác Hồ về thăm. Mỗi lần đến với cán bộ, chiến sĩ Hải quân, Người đều dành sự quan tâm sâu sắc và những lời căn dặn về xây dựng lực lượng, huấn luyện, làm chủ vũ khí, trang bị (VKTB) và bảo vệ chủ quyền biển đảo (CQBĐ).
Ngày 30/3/1959, lần đầu đến thăm Trường Huấn luyện Hải quân, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn các thủy thủ phải yêu biển, chịu khó học tập kỹ thuật để sử dụng tàu cho tốt, chiến đấu cho giỏi; phải học tập, phấn đấu không ngừng để bản thân tiến bộ và xây dựng Hải quân mau chóng trưởng thành. Lời dạy ấy đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị: Người chiến sĩ Hải quân muốn hoàn thành nhiệm vụ phải có bản lĩnh, có tri thức, làm chủ VKTB và không ngừng nâng cao trình độ chiến đấu.

Ngày 15/3/1961, Người căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng. Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”. Người đồng thời chỉ rõ nhiệm vụ của Hải quân “rất nặng nề nhưng rất vẻ vang”, yêu cầu phải tìm ra cách đánh phù hợp với con người, địa hình và VKTB của ta; học tập kinh nghiệm chiến đấu hiện đại nhưng không được quên truyền thống đánh giặc của tổ tiên. Đó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bản lĩnh chính trị, trí tuệ quân sự, tinh thần tự lực, tự cường và nghệ thuật phát huy nhân tố con người.
Ngày 13/11/1962, thăm căn cứ Hải quân tại đảo Vạn Hoa (Quảng Ninh), Người lại ân cần căn dặn cán bộ, chiến sĩ phải biết “yêu quý đảo như nhà mình”. Từ “biển là cửa”, “phải biết giữ gìn lấy nó” đến “yêu quý đảo như nhà mình”, những lời dạy của Bác đã trở thành tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt, bồi đắp ý thức trách nhiệm của người chiến sĩ Hải quân đối với biển đảo Tổ quốc.

Thấm nhuần lời Bác dạy, trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, HQNDVN đã lập nhiều chiến công vang dội, có chiến công đã trở thành huyền thoại. Trong trận đầu thử lửa ngày 2 và 5/8/1964, bộ đội Hải quân đã anh dũng đánh đuổi tàu khu trục Mỹ, phối hợp với quân và dân miền Bắc đánh trả cuộc tập kích bằng không quân, hải quân của địch, làm nên Chiến thắng trận đầu vẻ vang.
Quyết tâm “Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, bộ đội Hải quân cùng các lực lượng rà phá hàng nghìn quả thủy lôi, bom từ trường, mở luồng, thông tuyến, giữ vững mạch máu giao thông trên biển. Các chiến sĩ Đặc công Hải quân - những “Yết Kiêu thời đại Hồ Chí Minh”, đã lập nhiều chiến công xuất sắc trên chiến trường Đông Hà - Cửa Việt. Những con tàu không số trên tuyến vận tải chiến lược Đường Hồ Chí Minh trên biển vượt qua sự phong tỏa của kẻ thù, vận chuyển người và vũ khí từ miền Bắc chi viện chiến trường miền Nam, góp phần quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, HQNDVN phối hợp với các lực lượng thần tốc tiến công, giải phóng quần đảo Trường Sa và các đảo trên vùng biển miền Trung, Tây Nam, góp phần làm nên thắng lợi trọn vẹn của dân tộc. Sau ngày đất nước thống nhất, bộ đội Hải quân tiếp tục chiến đấu bảo vệ CQBĐ, biên giới Tây Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia.
Trong sự nghiệp bảo vệ CQBĐ, ý chí ấy tiếp tục được thử thách và tỏa sáng. Đêm 13 rạng sáng 14/12/1998, giữa cơn bão dữ tại Nhà giàn DK1/6 Phúc Nguyên A, Đại úy Vũ Quang Chương và đồng đội đã bình tĩnh, kiên cường bám trụ đến những thời khắc cuối cùng. Tinh thần “còn người, còn nhà giàn” trở thành biểu tượng của lòng trung thành, ý chí và trách nhiệm của người chiến sĩ Hải quân trước Đảng, Tổ quốc và Nhân dân.

Những năm qua, trước những diễn biến phức tạp trên Biển Đông, cán bộ, chiến sĩ Hải quân luôn cảnh giác, nắm chắc tình hình, xử trí đúng đối sách, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc CQBĐ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên biển để phát triển đất nước. Cùng với sẵn sàng chiến đấu, Quân chủng không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, làm chủ TBKT hiện đại; đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng; giúp đỡ nhân dân và ngư dân vươn khơi, bám biển; tham gia phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển vững chắc.
Với những chiến công và thành tích đặc biệt xuất sắc, Quân chủng Hải quân được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Sao Vàng, 3 Huân chương Hồ Chí Minh và 3 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Đó là sự ghi nhận xứng đáng công lao, sự hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, đồng thời làm sáng đẹp thêm truyền thống “Chiến đấu anh dũng; mưu trí sáng tạo; làm chủ vùng biển; quyết chiến, quyết thắng”.

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Tình hình thế giới, khu vực và trên biển diễn biến nhanh, phức tạp, khó dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng. Trong bối cảnh đó, giá trị của chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” không hề phai nhạt mà càng đặt ra yêu cầu phải bảo vệ Tổ quốc bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, sức mạnh tổng hợp, trí tuệ và nghệ thuật xử trí đúng đắn; kiên quyết bảo vệ chủ quyền nhưng đồng thời giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.
Xây dựng Quân chủng Hải quân vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu
Quân chủng tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc; trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 44-NQ/TW về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; thực hiện tốt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Quân ủy Trung ương về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và “5 vững”.

Các đơn vị coi trọng giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng, giáo dục truyền thống; xây dựng cho bộ đội bản lĩnh chính trị kiên định, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; phẩm chất đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm, ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Trước những vấn đề phức tạp, nhạy cảm trên biển, mỗi cán bộ, chiến sĩ phải vững vàng về chính trị, không mơ hồ, mất cảnh giác; có quyết tâm cao nhưng không nóng vội, có bản lĩnh nhưng không chủ quan, luôn hành động đúng chủ trương, đối sách của Đảng và Nhà nước.
Tiếp tục xây dựng HQNDVN cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, thực sự là lực lượng nòng cốt bảo vệ CQBĐ
Quân chủng nghiên cứu, điều chỉnh tổ chức, biên chế theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, ưu tiên đơn vị chiến đấu, đơn vị tuyến đầu; đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp huấn luyện, giáo dục - đào tạo theo hướng đồng bộ, chuyên sâu, hiện đại, sát nhiệm vụ, đối tượng tác chiến, chiến trường, tổ chức biên chế và VKTB.

Các đơn vị chú trọng huấn luyện làm chủ VKTB mới; nâng cao năng lực tác chiến hiệp đồng, cơ động đường dài, hoạt động độc lập trong điều kiện thời tiết, thủy văn phức tạp. Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mô phỏng, trí tuệ nhân tạo và thành tựu của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào huấn luyện, đào tạo và quản lý bộ đội. Đồng thời duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu; thường xuyên luyện tập các phương án, nâng cao khả năng phối hợp, hiệp đồng, xử trí hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ; bảo vệ vững chắc CQBĐ và các hoạt động kinh tế biển của đất nước.
Phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, “thế trận lòng dân” vững chắc trên biển
Quân chủng phối hợp với ban, bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị, doanh nghiệp xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, tạo thế liên hoàn, vững chắc trong khu vực phòng thủ biển đảo. Tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở, phát triển KTXH, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; phát huy, huy động hiệu quả các nguồn lực, góp phần xây dựng địa bàn ven biển, hải đảo vững mạnh, tạo tiềm lực và nền tảng vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ CQBĐ.

Các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh công tác dân vận, hướng mạnh về cơ sở, gắn bó mật thiết với nhân dân, nhất là ngư dân; thực hiện hiệu quả chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển”, hoạt động “Hải quân nhận đỡ đầu con ngư dân”; vận động ngư dân chấp hành pháp luật, không khai thác hải sản bất hợp pháp. Chủ động phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ nhân dân trong mọi tình huống, qua đó củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết quân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển vững chắc.
Bảo đảm tốt hậu cần, kỹ thuật, tài chính; đẩy mạnh nghiên cứu KHCN, đổi mới sáng tạo, nâng cao khả năng tự chủ trong bảo đảm cho các nhiệm vụ
Toàn Quân chủng tiếp tục đổi mới phương thức bảo đảm hậu cần, kỹ thuật theo hướng chủ động, linh hoạt, vững chắc, kịp thời; kết hợp bảo đảm tại chỗ với cơ động, đáp ứng yêu cầu huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và hoạt động dài ngày trên biển đảo. Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát huy tinh thần tự lực, tự cường trong nghiên cứu, chế tạo, cải tiến, hiện đại hóa và làm chủ VKTB, nhất là những lĩnh vực đặc thù của Hải quân. Gắn nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn huấn luyện, chiến đấu, khai thác và bảo đảm kỹ thuật.

Các đơn vị quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính; ưu tiên cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, đơn vị tuyến đầu, các công trình và nhiệm vụ cấp thiết. Phát huy tiềm lực các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, sửa chữa của Quân chủng, góp phần củng cố tiềm lực quốc phòng và nâng cao chất lượng bảo đảm cho bộ đội.
Nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược; đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng
Quân chủng chủ động nắm, phân tích, đánh giá, dự báo đúng tình hình, nhất là những điều chỉnh chiến lược, chính sách và hoạt động của các nước liên quan đến Biển Đông; kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng những chủ trương, giải pháp bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia - dân tộc trên biển, không để bị động, bất ngờ về chiến lược.

Tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng theo phương châm chủ động, linh hoạt, thực chất, hiệu quả; mở rộng và làm sâu sắc quan hệ hợp tác với hải quân các nước trên cả bình diện song phương và đa phương; xây dựng lòng tin, ngăn ngừa nguy cơ xung đột, xử lý các bất đồng bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Qua đó, vừa góp phần nâng cao uy tín, vị thế của HQNDVN, vừa tạo thế và lực thuận lợi để bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”, giữ vững hòa bình, ổn định trên biển phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Tròn 60 năm kể từ ngày Bác Hồ khẳng định chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, thế giới và đất nước đã có nhiều đổi thay; nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ CQBĐ đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao. Song, giá trị tư tưởng, ý nghĩa thời đại và sức lay động của chân lý ấy vẫn vẹn nguyên, trở thành nguồn động lực tinh thần to lớn đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Đối với cán bộ, chiến sĩ Hải quân, thấm nhuần lời Bác không chỉ là giữ vững bản lĩnh chính trị, lòng trung thành, ý chí quyết tâm, sẵn sàng chiến đấu, mà còn phải không ngừng học tập, rèn luyện, làm chủ khoa học - công nghệ, VKTB; tiếp tục xây dựng Quân chủng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, có chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu ngày càng cao; thực sự là lực lượng nòng cốt bảo vệ vững chắc CQBĐ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên biển để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Chia sẻ
thứ ba, 01/09/2026 05:00
-1.639